Nederlanders ervaren minder respectloos gedrag

Al meerdere jaren op een rij zeggen burgers dat ze onder andere minder onbeschoftheid van winkelpersoneel ervaren.

Foto Francois Lenoir / Reuters

Nederlanders ervaren in het dagelijks leven steeds minder respectloos gedrag. Al meerdere jaren op een rij geven burgers aan dat onder andere respectloze behandeling door personeel van winkels en bedrijven steeds minder vaak voorkomt, meldt de Veiligheidsmonitor 2016 van het CBS donderdag.

Waar in 2008 nog een kwart van de bevolking het gevoel had slecht behandeld te worden door personeel, was dat het afgelopen jaar nog maar 14 procent. Ook ervoeren minder Nederlanders onbeschoftheid door mensen op straat en overheidspersoneel. Het CBS doet de Veiligheidsmonitor jaarlijks in opdracht van het Ministerie van Justitie. Hiervoor houdt het bureau een grootschalige enquête onder tachtigduizend Nederlanders, waarin specifiek wordt gevraagd naar hun beleving van overlast en veiligheid.

De daling betekent niet per se dat mensen zich ook daadwerkelijk beter zijn gaan gedragen. Een woordvoerder van het CBS reageert:

Er zijn verschillende mogelijke verklaringen. Misschien zijn mensen hoffelijker geworden, maar het kan ook zijn dat de norm simpelweg is veranderd. Dat bepaald respectloos gedrag nu als normaal wordt gezien.

Ook wordt er bijvoorbeeld steeds meer online verkocht, waardoor mensen minder vaak in de winkel te vinden zijn. Verder zou volgens de woordvoerder het gebruik van smartphones in de openbare ruimte ervoor kunnen zorgen dat mensen meer bezig zijn met hun scherm in plaats van de omgeving.

Openbaar vervoer

Uit het rapport blijkt verder dat jongeren (15 tot 25 jaar) bijna drie keer zo vaak worden geconfronteerd met respectloos gedrag dan ouderen. Volgens het CBS komt dit onder andere omdat jonge Nederlanders zich vaker op straat of in het openbaar vervoer begeven, waardoor zij vaker onbeschoft gedrag tegenkomen.

Verder geven homo’s en lesbiennes aan aanzienlijk vaker respectloos te zijn behandeld dan hetero’s. Ook zij ervaren dat voornamelijk op staat of in het openbaar vervoer. Waar drie op de tien stadbewoners zeggen wel eens onheus te zijn bejegend op straat, is dit maar bij één op de tien plattelandsbewoners het geval.

Lees ook: Effect Wilders’ schaarste lijkt uitgewerkt en verschuiving naar links

De conclusies van het CBS zijn extra interessant in de huidige verkiezingstijd, waarin veel aandacht is voor normen en waarden. CDA-lijsttrekker Sybrand Buma sprak van ‘moreel verval’ in Nederland, en in januari riep premier en VVD-lijsttrekker Mark Rutte mensen op om het land te verlaten als ze zich niet willen houden aan de Nederlandse normen en waarden.

    • Christiaan Paauwe