Hoe groot is de kans dat het CDA groter wordt dan de VVD?

Politiek Panel

Een kwart van het panel denkt dat het CDA van Buma groter kan worden dan de VVD bij de verkiezingen volgende week.

Lijsttrekker Sybrand Buma donderdagavond (CDA) tijdens het Christelijk Lijsttrekkersdebat in Ede. Foto ANP / Piroschka van de Wouw

Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) blijven zichzelf presenteren als potentiële premier. Ze stijgen in de peilingen en naderen de VVD. Kunnen ze die partij ook inhalen?

Bijna een kwart van ons panel noemt het ‘waarschijnlijk’ dat het CDA groter wordt. Ze noemen vooral de positieve aandacht voor Buma’s campagne. „Hij zit in een flow die Rutte niet heeft”, zegt een oud-PvdA-bewindspersoon. Het CDA heeft „alles in zich om de grootste te worden”, volgens een oud-D66-politicus, die ook een nadeel noemt: „Mark Rutte is premierwaardiger dan Buma.” Dat zeggen meer insiders. Een lobbyist: „Buma heeft als handicap dat hij Buma is. Hij heeft zijn maximale appeal bij de kiezer wel zo’n beetje bereikt in deze campagne.”

Driekwart ziet Buma dan ook niet de grootste worden. Een oud-GroenLinks-politicus vindt dat ook de boodschap van Buma beter kan: „Een wat belegen pleidooi voor een maatschappelijke dienstplicht en het volkslied volstaat niet. Zodra het over de economie en banen gaat, vindt het rechtse electoraat Rutte geloofwaardiger.”

Pechtold heeft nog minder kansen, denkt ons panel. Er zijn maar vier insiders (7 procent) die denken dat zijn partij groter wordt dan de VVD. D66 is traditioneel een partij van de ‘tweede keus’, zeggen sommige insiders. „Het zou de eerste keer zijn dat D66 in de eindfase overeind blijft”, zegt een oud-ChristenUnie-politicus. „Traditioneel zakt de partij altijd terug.” D66 is „niet geprofileerd genoeg” om de grootste te worden, volgens een oud-D66-politicus. „De uitersten in het politieke spectrum trekken de aandacht.”

Een oud-PvdA-strateeg denkt niet dat de VVD nog wordt ingehaald. „De VVD heeft het zwaar, maar niet zwaar genoeg om nog zoveel zetels te verliezen.”

Tweestrijd Rutte en Wilders onwaarschijnlijk

Kan de VVD dan kiezers bij D66 en het CDA weghalen door toch nog een tweestrijd met de PVV te beginnen? Nee, verwacht meer dan 70 procent van het panel. „Wilders heeft daar overduidelijk geen trek in”, zegt een oud-PVV-politicus. Hij omzeilde tot nu toe alle mogelijk directe confrontaties.

Het één-op-ééndebat tussen Rutte en Wilders maandag bij EénVandaag komt te laat, zeggen meerdere insiders. Bovendien, zegt een oud-CDA-strateeg, is een tweestrijd onwaarschijnlijk omdat bijna iedereen een coalitie met de PVV uitsluit: „Wilders zal geen premier worden.”

Ongeveer een kwart van onze insiders denkt dat Rutte nog wel een tweestrijd met Wilders kan afdwingen. Het EénVandaag-debat is wél op tijd, zegt een oud-PvdA-bewindspersoon: „Dit soort effecten manifesteert zich vaak pas in de laatste dagen. Als Wilders straks eindelijk het toneel betreedt, wordt alles anders.”

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.
    • Christiaan Pelgrim
    • Pim van den Dool