Opinie

    • Tom-Jan Meeus

Het Nederland dat de wereld amper ziet

Woensdagmiddag liep ik Jesse Klaver tegen het lijf. Het was hondenweer – natte sokken en kapotgewaaide paraplu’s. Hij had net gepraat met buitenlandse journalisten, zei hij, en keek gretig uit naar de ‘meet-up’ met duizenden aanhangers in Amsterdam, vanavond. Het Jessias-gevoel.

Klaver is een subthema van deze campagne. Een man van dertig met een Marokkaanse vader die zijn partij een nooit vertoonde zege kan bezorgen: hij staat in de Peilingwijzer al weken op zo’n zestien zetels; GroenLinks kwam nooit verder dan elf.

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.

Je hoefde geen GroenLinks-aanhanger te zijn om zijn bijdrage zondag aan het Carrédebat te waarderen: zijn betoog dat de Nederlandse cultuur óók wordt bedreigd omdat te veel jongeren van niet-Nederlandse afkomst horen dat ze moeten oprotten. Tekenend voor het politieke klimaat dat iemand deze open deur moest intrappen.

Je hebt mensen die GroenLinks vooral als linksgekkies zien: auto’s pesten met belasting verhogende milieuvriendelijkheid. Evengoed laat Klaver zich omringen door matige mensen. Bij het Carrédebat werd hij vergezeld door kandidaat-Kamerlid Bart Snels. Snels (50) schreef nog in 2012 voor Henk, Ingrid & Alexander, het boek waarin Alexander Pechtold ontmoetingen met PVV-stemmers heeft.

Pechtold zelf is natuurlijk ook een subthema. Als enige oppositiepoliticus steunde hij alle grote akkoorden van Rutte II. Toch stijgt hij, anders dan Rutte en Asscher, al weken in de peilingen. Pechtold bewijst dat je kunt meeregeren zonder verlies te lijden. Nogal van belang: je mag niet hopen dat het volgende kabinet niets meer aandurft omdat Rutte II aantoonde dat presteren wordt afgestraft.

Dan is er het voornaamste subthema in deze campagne: Sybrand Buma. De runner-up die Rutte en Wilders nog kan bedreigen. Hij kende de laatste jaren talrijke momenten van onwaarachtigheid, omdat hij niet binnenskamers met de coalitie wilde onderhandelen: bijzonder voor een partij die decennia lééfde in achterkamers. Evengoed geeft zijn oppositierol hem nu de vrijheid cultureel behoudende kiezers uit het platteland bij Wilders weg te lokken.

In simplistische campagnetaal kun je zeggen: Klaver is te naïef, Pechtold te vaag, Buma te conservatief. Zelf denk ik dat deze drie vooral de schoonheid van onze democratie illustreren. Uit de hele wereld komen media Wilders verslaan. Nederlandse media willen al maanden boze burgers verslaan. Deze drie kandidaat-winnaars laten zien dat veruit de meeste Nederlanders opbouwend willen blijven - in plaats van boosheid verspreiden.

(t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) heeft een wisselcolumn met Jutta Chorus.

    • Tom-Jan Meeus