Fiscus neemt 9 islamitische organisaties onder de loep

Onderzoek naar giften

De fiscus vermoedt fraude en misbruik van de status voor goede doelen bij negen islamitische organisaties. Zijzelf ontkennen opzet.

Foto istock

De Belastingdienst en de opsporingsdienst FIOD hebben het afgelopen halfjaar bij minstens negen islamitische organisaties onderzoek gedaan naar giften en verdachte geldstromen. Er zijn vermoedens van fraude, witwassen en misbruik van de belastingvoordelen voor goede doelen. Dat blijkt uit een inventarisatie van NRC. De financiële onderzoeken veroorzaken onrust in de islamitische gemeenschap.

Al eerder was bekend dat islamitische organisaties in Utrecht, Tilburg en Geleen worden verdacht van het witwassen van grote sommen geld. Donderdag meldde NRC een witwasonderzoek bij een Iraanse onderwijsinstelling in Voorburg. Nu blijkt dat fiscale autoriteiten bij nog meer islamitische organisaties de boekhouding onderzoeken.

Lees ook: Dubieuze financiering van universiteit Iran in Voorburg

Bij de Stichting Islamitisch Centrum Amsterdam-West, een moskee van de Turkse Süleymanci-beweging, zouden bedragen niet goed in de boeken staan. De Belastingdienst heeft eind vorig jaar met terugwerkende kracht de zogeheten anbi-status ingetrokken. Deze bood de stichting en haar donateurs de afgelopen jaren grote belastingvoordelen, zoals de aftrekbaarheid van giften. De stichting zegt over de ontstane situatie in overleg te zijn met de fiscus.

Half miljoen aan donaties

De boekhouding van de zogenoemde ‘Glazen moskee’ in de Rotterdamse wijk Feijenoord wordt eveneens onderzocht. Voor de aankoop van dit gebedshuis kwam een half miljoen euro aan donaties binnen. Moskeevoorzitter Jounes Hannati bevestigt het onderzoek, maar benadrukt dat alle giften keurig zijn verantwoord in de boekhouding. De Belastingdienst geeft geen informatie over individuele zaken.

Afgelopen december bleek dat het Openbaar Ministerie de Islamitische universiteit van Europa (IUE) in Rotterdam verdenkt van grootschalige misbruik van haar anbi-status. Het OM vermoedt dat de school zo’n tweeduizend valse kwitanties heeft uitgeschreven. Donateurs konden daardoor veel meer geld van de belasting aftrekken dan zij de school schonken.

Het OM vordert 1,15 miljoen euro van professor Sofjan S. en heeft beslag gelegd op zijn Haagse woning. S., voorzitter van het College van Bestuur van de IUE, geniet ook bekendheid als vertaler van de Koran in het Nederlands.

De financiële onderzoeken sluiten aan bij de wens van het kabinet om meer zicht te krijgen op de financiering van islamitische centra. „Het ministerie van Financiën heeft ons al laten weten dat de belastingdienst liefdadigheidsorganisaties scherper gaat controleren”, zegt Rasit Bal, voorzitter van de landelijke koepelorganisatie van moskeeën CMO.

Moskeekoepel SIORH (Den Haag, Leiden en omgeving) meldt dat er bij haar leden „lopende en afgeronde” belastingonderzoeken spelen. „Er is vooral veel onduidelijkheid over de anbi-status”, zegt vicevoorzitter Abdelhamid Bouzzit. „De politiek heeft die wazigheid gecreëerd door de anbi te betrekken in de discussie over buitenlandse financiering van moskeeën.”

‘Goede’ of ‘slechte’ moskeeën

„Onze leden menen dat de Belastingdienst de controles misbruikt om zicht te krijgen op eventuele buitenlandse donateurs”, vervolgt hij. „Ze willen daarmee vaststellen of een moskee ‘goed’ of ‘slecht’ is. Dit wordt ervaren als de zoveelste stok om moskeeën mee te bashen.”

Ook de Rotterdamse koepelorganisatie SPIOR is kritisch. „Moskeeën zamelen nou eenmaal veel cash geld in”, zegt directeur Marianne Vorthoren. „Dat kan tot problemen leiden met kwitanties, die nodig zijn om een gift via de anbi-regeling aftrekbaar te maken. Een kwitantie uitschrijven gaat in tegen het religieuze gevoel van mensen: je loopt niet te koop met je vrijgevigheid.”

Eén Rotterdamse moskee heeft haar anbi-status zelfs preventief opgezegd. „Omdat ik geen gezeur wil”, zegt de bestuurder van deze moskee. „Alles wat met moskeefinanciering te maken heeft staat zó onder hoogspanning, dat ik weinig vertrouwen heb in de neutrale blik van de Belastingdienst. Ze vinden altijd wel iets. Daarom hebben wij gezegd: laat die belastingaftrekposten maar zitten.”

    • Andreas Kouwenhoven
    • Merijn Rengers