De PvdA weet: deze strijd valt niet meer te winnen

PvdA-campagne

Voor de PvdA dreigt een historische nederlaag, groter dan de klap in 2002 onder Melkert. Bij het campagneteam van Asscher klinkt berusting.

Foto Bart Maat/ANP

Job Cohen heeft een advies voor Lodewijk Asscher. „Ga lekker door, blijf jezelf en dan zien we wel waar het uitkomt.” Volgens de oud-PvdA-leider moet zijn partij „niet te veel in paniek” raken. „Nergens voor nodig.” Toch moet ook Cohen toegeven dat dit een „heel moeilijke campagne” is voor de PvdA. „Wie in de regering zit, die verliest. Wat de PvdA overkomt, is te vergelijken met hoe het CDA eerder op z’n lazer heeft gehad.”

Vijf dagen voor verkiezingsdag ziet het er beroerd uit voor de PvdA. Tenzij de campagne een verrassende wending neemt, stevent Lodewijk Asscher volgens de peilingen af op een historische nederlaag – nog erger dan de optater die Ad Melkert kreeg in 2002.

Luister ook: Onze podcast Haagse Zaken over Lodewijk Asscher

In en rond het campagneteam geven ze toe: deze strijd is niet meer te winnen. Een zetel of vijftien is het hoogst haalbare, klinkt het. Sharon Dijksma sprak deze week bij een bijeenkomst met journalisten al van „een uphill battle”.

Bij de tv-debatten weet Asscher het verschil niet te maken, oordelen ze in de partij. Hij heeft pech, zoals zondag in Carré met de onbarmhartige behandeling door interviewster Diana Matroos. Maar zijn reactie was ook niet sterk, gaf hij toe.

Het zijn ook kleine dingen waar je aan ziet dat de PvdA-campagne niet loopt. Een Facebook-event dat ineens niet meer ‘Met Lo de wijk in’ heet, maar ‘Voor Lo de wijk in’ – lijsttrekker Lo(dewijk) gaat toch niet mee. Asscher die bij het Jeugdjournaal meedoet aan ‘ezeltje prik’ en als enige lijsttrekker het Torentje bij lange na niet weet te raken. Oud-minister Ella Vogelaar die voor een camera zegt dat ze misschien wel GroenLinks gaat stemmen.

Geen goed verhaal

Het probleem, zeggen PvdA’ers dichtbij het campagneteam, is niet dat Asscher geen goed verhaal heeft. Hij heeft wel degelijk eigen thema’s, zoals de strijd tegen oneerlijke concurrentie op de arbeidsmarkt van Oost-Europeanen. Alleen: hij schakelt voortdurend tussen verdedigen van het kabinetsbeleid en zeggen dat het na 15 maart anders moet.

Lees ook: Interview met Asscher: ‘Hartstikke goed dat Klaver volle zalen trekt’

Ook is er geen duidelijke keuze gemaakt over welk type leider Asscher wil zijn. Is hij nou de nette vicepremier die het compromis zoekt? Of de straatvechter die collega-lijsttrekker Sybrand Buma (CDA) beticht van een „grote bek”? Daardoor weet de PvdA niet te profiteren van Asschers sterkste punt: het vertrouwen dat kiezers in hem stellen als mogelijke premier.

Asscher heeft nog twee kansen zichzelf te profileren: vrijdagavond in een ‘één op één’-debat met Emile Roemer (SP) bij 1Vandaag, en in het NOS-slotdebat op de avond voor de verkiezingen – waar hij Geert Wilders (PVV) als directe opponent treft.

Asscher zelf maakte de geesten deze week alvast rijp voor de klap van 15 maart. „Ik ga sowieso door, ook met twaalf zetels”, zei hij tegen Vrij Nederland.

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.
    • Thijs Niemantsverdriet