Britten blijven optimistisch

Begroting

De Britse economie is „robuust”, zegt de regering. Maar niemand weet wat de Brexit zal brengen.

Foto Justin TALLIS/AFP

Ontspannen, en met een toespraak vol superlatieven, presenteerde de Britse minister Philip Hammond woensdag de Britse begroting. Binnenkort maakt zijn baas, premier Theresa May, formeel een begin met de Brexit, een economisch riskant en politiek beladen proces. Maar van die spanningen wilde Hammond niks weten. Vol zelfvertrouwen sprak de minister over een Britse economie die „robuust is”.

In elf jaar is het werkloosheidpercentage (4,9 procent) niet zo laag geweest, zei Hammond. Reële lonen stijgen al 27 maanden onafgebroken. Groei dit jaar zal 2 procent bedragen, verwachten de macro-economen van het Office of Budget Responsibility. Dat is 0,6 procentpunt hoger dan een paar maanden geleden verwacht. Vorig jaar groeide de economie harder dan die van de VS en Frankrijk. Van deze onverwacht goede economische prestaties na het Brexit-referendum „raken commentatoren in verwarring”, sneerde Hammond.

De overheidsfinanciën staan er volgens hem ook gezonder voor. De schuldquote zal de komende jaren dalen. Het begrotingstekort neemt af, van 3,8 procent vorig jaar tot 2,6 procent dit jaar. „Dat betekent dat wij op koers liggen om de 3-procentnorm van het Europese Stabiliteits- en Groeipact voor het eerst in bijna een decennia te halen”, zei Hammond. „Ik verwacht geen felicitatiebrief van Jean-Claude Juncker.”

The Guardian: vijf grappen van Philip Hammond bij zijn begrotingsspeech

Toch is Hammond niet zorgeloos. Britten hebben te hoge schulden: in totaal 1.700 miljard pond (1.962 miljard euro), oftewel 62.000 pond per huishouden. Dat moet naar beneden, vindt hij. Maar als huishoudens minder uitgeven zal dat de Britse economie raken.

Ook vindt de minister dat de Britse productiviteit te laag is. Dat zal nog zorgelijker zijn als de Britten buiten de EU staan. Het is dan nog minder aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven om fabrieken en kantoren in het Verenigd Koninkrijk te houden. Ze verliezen na de Brexit wellicht hun tarief- en barrièreloze toegang tot de Europese interne markt.

Uitgerekend woensdag maakte ook de Amerikaanse verzekeraar AIG als eerste grote financiële onderneming officieel bekend zijn Europese zaken vanaf 2019 te gaan doen vanuit Luxemburg in plaats van Londen – wegens de Brexit.

Om te voorkomen dat meer bedrijven wegtrekken wil Hammond in (technisch) onderwijs investeren. En Hammond heeft nog een middel om bedrijven op het eiland te houden: de laagste vennootschapsbelasting van alle G20-landen. De vennootschapsbelasting bedroeg vorig jaar 19 procent. In 2020 moet dat nog lager: naar 17 procent. „Zo sturen wij een glashelder signaal dat Groot-Brittannië open staat voor bedrijven.”

Lees ook: Nederlands belang komt in de knel bij Brexit

Zelfstandigen zonder personeel komen er in de plannen van de minister bekaaid van af: zij zullen juist fors meer belasting betalen.

Optimisme is een vernislaagje

Wie keek hoe Hammond trots en traditiegetrouw voor 11 Downing Street poseerde met de Red Box, moest de indruk krijgen dat alles onder controle was. Deze regering zal Brexit in goede banen leiden zodat u, Britse burger, er zo min mogelijk van merkt, was de boodschap. Volgens de ramingen valt de economische groei tussen nu en 2021, waarschijnlijk na Brexit, niet lager uit dan 1,6 procent. Dat is niet de rampspoed waar voor gewaarschuwd werd.

Wie dieper in de rapporten duikt, ziet echter hoeveel slagen om de arm het Office for Budget Responsibility houdt. Er is domweg te weinig duidelijkheid over de gevolgen van Brexit. Komen er schadelijke invoertarieven? Volgt een Europese eindafrekening van tientallen miljarden ponden die de overheidsfinanciën in de soep gooit? Dat weet nog niemand.

Dat het optimisme van Hammond een vernislaagje is, blijkt uit zijn eigen handelen: weinig grootse en dure voornemens om echt te hervormen. Het wankelende Britse ziekenfonds wordt niet grootschalig financieel gestut. Het gierende tekort aan betaalbare woningen wordt niet aangepakt.

Ondanks zijn bravoure denkt ook minister Hammond: eerst de Brexit afwachten.

    • Melle Garschagen