Nederland is ‘very interesting’ voor buitenlandse media

Buitenlandse media zien onze verkiezingen als een voorbode voor die in Frankrijk en Duitsland, later dit jaar. Dus komen ze hier verhalen maken.

‘Die anti-islampoliticus met dat gekke haar: dat is alles wat een groot deel van het Engelstalige publiek over Wilders weet.’ Reuters/Michel Kooren

Philip Lote reist wat af deze dagen. De Brussel-correspondent van de Noorse publieke omroep is een paar dagen in Nederland om verslag te doen van de Tweede Kamerverkiezingen. Donderdagochtend in Venlo bij een PVV-stemmer thuis, ’s middags in Amsterdam op campagne met VVD-lijsttrekker Mark Rutte, vrijdag en zaterdag in Volendam – weer praten met PVV-kiezers.

Wat er op 15 maart in Nederland gebeurt, zegt Lote, doet ertoe voor de rest van Europa. „Open grenzen, immigratie, Europese samenwerking, die onderwerpen spelen overal.”

Na de Brexit en de verkiezing van Donald Trump kijkt de wereld nu aandachtig naar Nederland. Zijn onze verkiezingen een voorloper van wat later dit jaar volgt in Frankrijk en Duitsland? Met die insteek reizen tientallen buitenlandse journalisten deze weken naar ons land.

Recorddrukte, zegt Kerstin Schweighöfer, al vijfentwintig jaar correspondent voor Duitse media en woordvoerder van de Buitenlandse Pers Vereniging, waar zo’n negentig buitenlandse correspondenten zijn aangesloten. „Er is nog nooit zoveel aandacht voor de Nederlandse verkiezingen geweest als nu.” Dat komt met name door PVV-leider Geert Wilders, denkt Schweighöfer. „Veel Duitsers zijn bang dat het rechtspopulisme zal groeien. Als het de PVV lukt, kan het Alternative für Deutschland (AfD) ook lukken, denken ze.”

„De wereld is altijd geïnteresseerd in Wilders”, zegt Peter Cluskey, correspondent in Nederland voor The Irish Times. Toch blijven veel buitenlandse media hem oppervlakkig verslaan.

„Een analyse van wat er écht aan de hand is, blijft vaak achterwege. Die anti-islampoliticus met dat gekke haar: dat is alles wat een groot deel van het Engelstalige publiek van hem weet.”

Lees de NRC Programmawijzer, een overzicht van de verkiezings­programma’s. Met een handig filter lees je alleen over de partijen en onderwerpen die je het meest interesseren.

Parachute-journalistiek

Volgens Schweighöfer komt de soms gebrekkige berichtgeving over Nederland vooral door ‘parachute-collega’s’: journalisten die voor een paar artikelen in Nederland worden gedropt. De Noor Lote, ook maar kort in Nederland, erkent dat hij niet veel weet van onze politiek. Maar zijn omroep moet er toch iets mee. „Wilders’ partij kan de grootste worden, dat heeft in heel Europa grote gevolgen.”

Dit land is veel boeiender dan alleen de PVV’er, vindt Duncan Robinson, die voor de Britse Financial Times de verkiezingen volgt. „Het is maar één man, met één partij. De kans dat hij gaat regeren is klein. Misschien haalt hij 20 procent van de stemmen. Dan blijft er nog 80 procent over.”

Nederland is in zijn ogen „very interesting”. Veel trends in de Europese politiek komen hier volgens hem eerder en extremer voor. „Nederland was het eerst met een Derde Weg in de sociaal-democratie, ver voor Blair ermee kwam. Het had eerder een rechts-populistische partij in het hart van de politiek. En overal in Europa verliest centrumlinks, maar het lijkt erop dat geen partij zoveel gaat verliezen als de PvdA.”

Naast bijdragen over de PVV schreef Robinson een groot artikel over D66 en interviewde hij GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver (voor een nog te publiceren stuk). „Er is een rare evolutie gaande in Nederland. Hoe kan een rechtspopulistische partij die de grenzen wil sluiten zo populair zijn in een land dat altijd open en tolerant was? D66 en GroenLinks proberen vast te houden aan het klassieke beeld van Nederland. Dat verhaal moet ook worden verteld.”

Dat merken ze bij GroenLinks zelf ook. Volgens een woordvoerder krijgt de partij dagelijks „evenveel verzoeken van buitenlandse media als van Nederlandse”. Naar de ‘meetups’ van Jesse Klaver (de verkiezingsbijeenkomsten in popzalen) kwamen journalisten en cameraploegen uit onder meer Canada, Japan en Denemarken. Deze week wordt Klaver nog geïnterviewd door onder andere de BBC, CNN en AP. „De invalshoek is vaak hetzelfde”, zegt de woordvoerder: „Ja, in Nederland staat een populist op winst, maar een partij die daar juist fel tegenin gaat lijkt óók te gaan winnen”.

Het is charmant, zegt Robinson van FT, dat Nederlandse politici en media verbaasd zijn over de internationale aandacht. „Bij de Britten is het andersom. Die wanen zichzelf vaak groter dan ze in werkelijkheid zijn. In de Europese context is Nederland erg invloedrijk.”

    • Mark Lievisse Adriaanse
    • Daan Kool