Recensie

Dansend door een troosteloze wereld

De kracht van Arnolds film is dat ze troosteloosheid in beeld brengt zonder woede of medelijden.

Halverwege American Honey kruipt de 18-jarige Star in een truck bij een sjofel uitziende vrachtwagenchauffeur. Hij zegt gehaast te zijn, zij wil wanhopig een paar tijdschriften slijten. In plaats van de ongewenste intimiteiten die de kijker verwacht, zet de trucker Dream Baby Dream in de versie van Bruce Springsteen op. Een lied dat net zoals zoveel in deze roadmovie zowel een hoopvolle ode is, als een illustratie van Stars naïviteit. Als de trucker informeert naar Stars toekomstdromen, volgt: „Dat heeft niemand me ooit gevraagd.”

De eerste film die de Britse Andrea Arnold (Fish Tank, Wuthering Heights) maakte in de VS gaat over een groep jongeren die zelfs niet weet wat The American Dream is. Een verhaal waarbij je continu denkt dat het niet goed kan aflopen, maar telkens wordt verrast. We leren hoofdpersonage Star (Sasha Lane) kennen terwijl ze scharrelt door supermarktvuilnisbakken. Als ze een groep rondreizende tijdschriftverkopers ontmoet, wordt ze verleid door de euforie waarmee haar leeftijdsgenoten losgaan op Rihanna’s lied over ‘liefde op hopeloze plekken’. En door hun aanvoerder Jake (Shia LaBeouf met een vies vlechtje en broek die hij in de film zelf ‘too Trumpish’ noemt.)

Lees ook het interview met regisseur Andrea Arnold.

Wat volgt is een meanderende roadmovie waarin Star samen met deze misfits dansend, drinkend en blowend door de VS reist. We zien hoe ze op alle mogelijke manieren hun waar aan de man proberen te brengen, in christelijke middenklassewijken en pauperbuurten.

De kracht van Arnolds film is dat ze troosteloosheid in beeld brengt zonder woede noch medelijden. Doordat de camera continu op de huid plakt van Star nemen we de wereld waar door haar blik zonder cynisme. Net als bij Fish Tank plukte Arnold een hoofdrolspeler van de straat die zowel streetwise is als kinderlijk. We krijgen slechts flarden mee van de achtergrond van haar lotgenoten, maar net voldoende om empathie voor hen te voelen. Mede dankzij de muziek en de zon die weerkaatst op de huid van haar personages en in haar lens, weet Arnold je mee te nemen in hun al dan niet bewuste waan dat hun leven „een keuze” is, een feest. Net daardoor komt de realiteit pijnlijk hard aan.

Af en toe dwaalt de film iets te lang af, en liggen de zaken er net te dik bovenop, zoals de Amerikaanse vlagsymboliek. Maar zelden slaagt een film over zo’n troosteloze wereld erin om je toch dansend de zaal te laten verlaten.

    • Sabeth Snijders