Buitenlandse kiezer wil langer kunnen stemmen

Poststemmen

154 Nederlanders in het buitenland verwijten de staat nalatigheid. Ze eisen dat ze hun stem tot en met 15 maart mogen versturen.

Nederlandse kiezers in het buitenland moeten langer de gelegenheid krijgen voor de Tweede Kamerverkiezingen hun stem uit te brengen. Dat was de inzet van 154 eisers in een kort geding tegen de Nederlandse staat dat dinsdagmiddag diende in de rechtbank in Den Haag. Ze verwijten de staat nalatigheid en eisen tot en met 15 maart hun stem op de bus te mogen doen.

Volgens de advocaten van de eisers is de Nederlandse staat „onzorgvuldig” geweest bij het opsturen van de stembiljetten naar in het buitenland woonachtige Nederlanders die zich hebben geregistreerd om te stemmen. Daardoor zouden duizenden kiezers nog geen biljet hebben ontvangen. Zij vrezen dat hun stem verloren gaat, omdat die vóór drie uur ’s middags op verkiezingsdag 15 maart binnen moet zijn bij de gemeente Den Haag of de lokale ambassade.

De advocaten eisten dinsdagmiddag een verruiming van de stemperiode: alle briefstemmen die tot en met 15 maart van een poststempel zijn voorzien, zouden nog moeten gelden.

De advocaat van de staat zei te vrezen dat daardoor „het proces van de verkiezingen verstoord wordt”. Omdat de uitslag van de verkiezingen bij toewijzing van de eis mogelijk later bekend wordt, zou volgens haar de Kieswet tijdelijk buiten werking worden gesteld. Daardoor zou ontbinding van de oude Tweede Kamer en installatie van de nieuwe later kunnen worden dan donderdag 23 maart – volgens de advocaat onwettig.

Volgens haar heeft de gemeente Den Haag, verantwoordelijk voor de buitenlandse stemmen, alle benodigde documenten op tijd naar de stemmers verzonden. Bij de gemeente zou alweer 60 procent van alle briefstemmen binnen zijn.

Indiener van het kort geding Eelco Keij, zelf ooit expat en nu kandidaat-Kamerlid voor D66, was na afloop van de zitting tevreden. „Er is een goed debat gevoerd, en de rechter heeft uitvoerig geluisterd.” Volgens hem is het belang van de eis groot: „Het gaat om de fundamentele vraag hoe we het systeem voor buitenlandse stemmen inrichten.”

Hij pleit voor een structurele oplossing, zoals meer digitale opties, om vertragingen door de post te voorkomen.

In totaal hebben zo’n 77.500 in het buitenland wonende Nederlanders zich geregistreerd om te stemmen. Dat is een recordaantal en, als iedereen daadwerkelijk stemt, goed voor iets meer dan één Kamerzetel aan stemmen.

Donderdagochtend om tien uur doet de rechtbank uitspraak.

    • Mark Lievisse Adriaanse