Zes vragen over de verdenkingen rond de trainer van Sifan Hassan

Alberto Salazar

De FBI is ingeschakeld om uit te zoeken of de trainer van vele kampioenen zich schuldig maakt aan dopingpraktijken.

Alberto Salazar in 2011. Foto Yeon-Je Jung/AFP

De Amerikaanse dopingautoriteit Usada dreigt vast te lopen met een onderzoek naar verboden praktijken bij The Nike Oregon Project, de atletengroep van coach Alberto Salazar, waaraan naast de Britse meervoudige olympisch en wereldkampioen Mo Farah ook de Nederlandse Sifan Hassan verbonden is. Om het speurwerk vlot te trekken heeft Usada de hulp van de Amerikaanse federale politie FBI ingeroepen. Althans, dat schreef dinsdag de Britse krant The Daily Telegraph, een bewering die wordt bevestigd noch ontkend door de FBI.

De groep van Salazar, die traint op de campus van de Amerikaanse sportkledingfirma Nike in Beaverton, in de staat Oregon, staat al geruime tijd onder verdenking van dopinggebruik, maar Usada begon een onderzoek nadat in 2015 een aantal oud-atleten ernstige beschuldigingen uitten. Het eerste Usada-rapport is opgespoord door het Russische hackerscollectief Fancy Bear en onder meer in bezit van het Duitse weekblad Der Spiegel. Uit die publicatie blijkt hoezeer Salazar de grenzen van medicatie opzoekt.

  1. Wie is Alberto Salazar?

    Een 58-jarige trainer achter de olympische successen van Farah op de vijf en tien kilometer, het olympisch goud van Matthew Centrowitz op de 1.500 meter en het brons van de Amerikaan Galen Rupp op de marathon in Rio. Hij had als atleet een obsessie voor lopen, een houding die hij heeft doorgetrokken als trainer. Zijn bezetenheid is grenzeloos, schreef Salazar in zijn autobiografie. Hij kwalificeert daarin zichzelf als een verslaafde, gelijk een alcoholist.

  2. Wat is de opzet van Nike?

    Zakelijk gewin, vanzelfsprekend. Maar ook sportief succes, ingegeven door Phil Knight, voormalige middellangeafstandsloper en oprichter van Nike. Hij profileert zijn merk graag met iconen als basketballegende Michael Jordan, tennisser Roger Federer en voetballer Cristiano Ronaldo. In dat rijtje ontbrak tot de succesreeks van Farah een atleet. Maar Knights grootste wens is de macht van de Oost-Afrikanen op de marathon te doorbreken. Daarvoor heeft hij zijn maatje Salazar ingeschakeld en is het Nike Oregon Project opgericht. Het ontbreekt die groep aan niets, vooral niet aan geld. Met baanbrekende trainingsmethoden en optimale medische begeleiding is de aanval ingezet. Geredeneerd naar de vele titels van Farah met succes, maar nog niet op de marathon. Alle kaarten worden gezet op Rupp, die in Rio nog Eliud Kipchoge (Kenia) en Feyisa Lelisa (Ethiopië) voor zich moest dulden. In 2020, in Tokio, is hij 34 jaar – ideale leeftijd op de marathon. Dan moet de hegemonie van de Oost-Afrikanen doorbroken worden.

  3. Is de argwaan over doping reëel?

    Moeilijk te zeggen. Vooralsnog blijft het bij verdenkingen, die op basis van verklaringen van klokkenluiders en de voorlopige conclusies van het Usada-onderzoek serieus genomen moeten worden. Usada schakelt niet zonder reden de FBI in, de organisatie die ook heeft bijgedragen aan de val van wielrenner Lance Armstrong en de onthulling van corruptie bij de wereldvoetbalbond FIFA.

  4. Met welke middelen wordt Salazar in verband gebracht?

    Vele, met een voorkeur voor testosteron. Volgens Der Spiegel is hij geobsedeerd door de testosteronspiegel van zijn atleten. Hij zou Rupp voor belangrijke wedstrijden altijd persoonlijk masseren met een testosteron-gel.

  5. Hoe hebben zijn atleten de controles kunnen doorstaan?

    Voornamelijk door het gebruik van middelen die niet op de dopinglijst staan. Salazar heeft studie gemaakt van voedingssupplementen die hij persoonlijk in grote hoeveelheden voorschrijft en verstrekt, blijkt uit het Usada-onderzoek. Daarin gaat hij ver, heeft Usada ontdekt. Bijvoorbeeld bij de toediening van Nutramet, dat het aminozuur L-carnitine bevat. Daarmee wordt de stofwisseling versneld. Salazar spreekt de beschuldiging tegen dat hij L-carnitine voor wedstrijden voorschrijft. Hij zou het alleen voor herstel van atleten gebruiken. Voordat het middel op de markt kwam heeft hij met de fabrikant een deal gesloten het exclusief te mogen gebruiken. Vanwege het trage effect na vier maanden gebruik kreeg hij een ploegarts zover om het middel intraveneus toe te dienen. Een apotheker maakt daarvoor speciale infuuszakken. Het verhaal gaat dat Salazar via infuus zijn atleten meer dan 50 milliliter Nutramet liet innemen. In dat geval zou hij in overtreding zijn, omdat de dopingregels voorschrijven dat van geen enkele middel meer dan 50 milliliter intraveneus toegediend mag worden.

  6. Lees ook: Sifan Hassan vindt haar topcoach, maar wel een met dopingvlekje
  7. Wat zeggen specialisten van Salazars aanpak?

    Die veroordelen zijn werkwijze hard. Der Spiegel vroeg Perikles Simon, hoogleraar farmacie aan de universiteit van Mainz, een oordeel. Zijn commentaar is hard: „Deze man gedraagt zich als een alchemist en drugsdealer. Hij zou onmiddellijk geschorst moeten worden.”

    • Henk Stouwdam