Betaal mannen eens wat minder

Internationale vrouwendag

Vrouwen verdienen nog altijd minder dan mannen voor hetzelfde werk. Vijf tips om daar iets aan te doen.

Beeld iStock, Beeldbewerking NRC

Gelijk loon voor gelijk werk. In Nederland bepaalt de Algemene wet gelijke behandeling dat mannen en vrouwen evenveel moeten verdienen als ze dezelfde functie, werkervaring en opleiding hebben.

Maar in de praktijk is dat niet zo. Bij de overheid verdienen vrouwen volgens de laatste CBS-cijfers nog altijd 5 procent minder dan mannen voor gelijk werk. In het bedrijfsleven is het verschil 7 procent. Het Europese statistiekbureau Eurostat voegde daar deze week aan toe dat vrouwelijke managers in Nederland zo’n 22 procent minder verdienen dan hun mannelijke collega’s.

Ook deze woensdag, internationale vrouwendag, komen er verschillende rapporten uit over de loonkloof. Wat valt er aan te doen?

  1. Investeer in digitale vaardigheden

    Wie technologie gebruikt om te leren, te verbinden en efficiënt te werken, kan daar in zijn carrière flink van profiteren. Goed nieuws voor vrouwen: voor hen liggen hier meer kansen dan voor mannen, constateert Accenture in het rapport Getting to Equal, dat dinsdag verscheen.

    Het adviesbureau ondervroeg 5.000 mensen uit 31 landen over hun gebruik van technologie. Er werd onder meer gekeken naar welke apparaten zij tot hun beschikking hebben, en hoe en wanneer ze die gebruiken.

    De mogelijkheden voor vrouwen om geschikt werk te vinden én goed mee te draaien, nemen toe naarmate ze digitaal vaardiger worden, zegt Accenture. Hier valt nog winst te behalen voor vrouwen, want uit hetzelfde onderzoek blijkt dat zij minder geneigd zijn nieuwe technologieën te gebruiken dan mannen (21 procent versus 50 procent) of cursussen over codering en informatica te volgen (45 procent versus 78 procent).

    Volgens Accenture kan meer ‘digitale vlotheid’ er zelfs aan bijdragen dat de loonkloof in ontwikkelde landen al in 2044 gedicht wordt– 36 jaar eerder dan de Internationale Arbeidsorganisatie heeft voorspeld.

  2. Maak een einde aan salarisonderhandelingen

    Vrouwen krijgen vaak het advies om beter te onderhandelen. Maar een snellere route naar gelijkheid is dat bedrijven en organisaties stoppen met deze manier van salarissen bepalen. Als werkgevers de lonen puur baseren op functie, opleidingsniveau en werkervaring, krimpt de kloof tussen mannen en vrouw.

    Tot werkgevers die stap nemen, is het voor vrouwen verstandig wél te onderhandelen. Onderzoeker Ans Merens van het Sociaal en Cultureel Planbureau (CPB) ontdekte dat mannen vaker over hun salaris onderhandelen dan vrouwen als ze een nieuwe baan krijgen (42 procent van de mannen tegen 25 procent van de vrouwen). Ook vragen mannen tussendoor vaker om een salarisverhoging.

    Merens: „Twijfel je of je eerlijk beloond wordt, praat daar dan over met je werkgever. Je kunt vooraf aan collega’s vragen hoeveel zij verdienen.”

  3. Lukt het niet met praten? Stap naar de rechter

    Vrouwen die te weinig verdienen in vergelijking met hun mannelijke collega’s, kunnen dat met succes aanvechten bij de rechter. Dat zegt juridisch adviseur Richard de Groot van het College voor de Rechten van de Mens (CvRM). „De wet is vrij streng: als je arbeid verricht van gelijke waarde, dan moet de werkgever de verschillen in beloning kunnen verklaren door objectieve factoren, zoals opleiding en ervaring.”

    Toch kiezen weinig vrouwen voor deze weg. Hij schat dat er de afgelopen jaren slechts twee zaken per jaar over loonongelijkheid binnenkwamen bij het College. „Mensen weten vaak niet dat ze dit recht hebben.”

  4. Kies voor gelijkheid op 15 maart

    Vrouwennetwerk Women Inc heeft een online overzicht van politieke partijen die aandacht hebben voor gendergelijkheid. Wat betreft inkomensverschil is Denk het meest uitgesproken: de partij is voor het transparant maken van beloningsstructuren bij bedrijven en organisaties en wil voorlichting over salarisonderhandelingen. Ook Artikel 1, Partij voor de Dieren, PvdA en SP vinden dat het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen moet verdwijnen.

  5. Betaal mannen eens wat minder

    Soms verdienen vrouwen niet te weinig voor een functie, maar mannen te véél. De Commissie Gelijke Behandeling onderzocht de beloningen in algemene ziekenhuizen. Het bleek dat vrouwen structureel minder verdienden dan mannen. Deze beloningsverschillen werden onder andere veroorzaakt door opslagen die niets te maken hadden met de waarde van het werk, zoals salarisgaranties. Mannen profiteerden daar twee keer zo vaak van als vrouwen.

    Juridisch adviseur De Groot van het CvRM, waarin de Commissie is opgegaan, adviseert bedrijven om (stapsgewijs) te snijden in de salarissen van mannen die onredelijk veel verdienen. De Groot: „Bedrijven denken misschien dat het geld kost om de salarissen gelijk te trekken, maar het kan ze ook geld besparen.”

    • Ykje Vriesinga
    • Anne-Martijn van der Kaaden