‘Staat moet excuses aanbieden aan Q-koorts patiënten’

Q-koorts patiënten voelen zich nog steeds niet erkend. De overheid zou een gebaar voor ze moeten maken, adviseert de Nationale ombudsman.

De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen Foto Lex van Lieshout/ANP

Q-koorts patiënten voelen zich nog altijd niet erkend door de overheid, schrijft de Nationale ombudsman Reinier van Zutphen op dinsdag. Hij vraagt daarom om excuses en een gebaar van de overheid. De ombudsman publiceerde een rapport naar de vorderingen in de Q-koortszaak sinds zijn vorige analyse in 2012. In 2006 brak er een grote Q-koorts epidemie uit, die zich vanuit geitenbedrijven verspreidde over de Nederlandse bevolking. De ziekte was verantwoordelijk voor 74 sterfgevallen in Nederland. Duizenden mensen raakten besmet.

Van Zutphen spreekt van een aanhoudend wantrouwen bij patiënten jegens de overheid. Ze willen dat de overheid bewijst dat zij volksgezondheid belangrijker vindt dan economische zaken. Ze doelen daarbij op een verbetering van de kennisuitwisseling bij artsen, maar ook op strengere regelgeving over afstand van woonwijken tot veestallen. “Het zou veel mensen helpen bij de acceptatie van hun situatie en daarmee mogelijk verbeteren van de kwaliteit van hun leven als de overheid excuus aanbiedt en een gebaar maakt”, schrijft de ombudsman. In het rapport wordt niet gerept over een financiële compensatie.

Ten slotte pleit Van Zutphen voor een verbetering van de samenwerking tussen verschillende overheidsinstanties. Momenteel moeten Q-koorts patienten nog langs verschillende loketten voor bijvoorbeeld UWV-keuringen en schoolverzuim, die verschillende regelgeving aanhouden. Hij pleit voor meer erkenning van de ziekte door de overheid, om mogelijke problemen te voorkomen.

Reactie ministeries

Het is niet het enige rapport over Q-koorts dat dit jaar uitkomt. Het adviesbureau BrabantAdvies pleitte in januari in hun rapport voor een vangnet voor Q-koorts patiënten. Ook Q-support bood in februari minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) een adviesrapport aan met soortgelijke adviezen.

“Zoals het kabinet eerder heeft aangeven, heeft de Q-koorts ingrijpende gevolgen gehad voor individuele patiënten. Ondanks de stappen die de overheid de afgelopen jaren heeft gezet, geven patiënten aan dat ze zich niet voldoende erkend voelen. Zoals het kabinet eind februari al aan de Tweede Kamer heeft laten weten, komt er zo spoedig mogelijk een reactie op dit rapport”, reageert het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in samenspraak met het ministerie van Economische Zaken.

Lering

In januari van dit jaar werd de staat niet nalatig bevonden in de oorspronkelijke afhandeling van de Q-koorts uitbraak. De regering zou alles hebben gedaan wat mogelijk was, gezien de wetenschappelijke inzichten van dat moment.

Van Zutphen schrijft dat de overheid verder wel degelijk lering heeft getrokken uit de zaak. De regering paste onder andere de protocollen aan voor ziekten afkomstig van dieren en verbeterde de controles op veehouderijen. Ook werd de stichting Q-support opgezet om Q-koorts-patiënten te begeleiden en de ziekte verder te onderzoeken. Wel wordt deze stichting in 2018 opgeheven; Van Zutphen adviseert om concrete stappen te nemen om de kennis die door Q-support vergaard is te behouden.