‘Jullie zijn de nieuwe Marokkanen’

Mediavraagstukken

Op het Grote Gala van de Media, maandagavond, was het thema populisme. Maar er kwam gaandeweg een tweede onderwerp bij: diversiteit in de media en op redacties.

„2016 was in mijn ogen een slecht mediajaar, maar ik ben bevooroordeeld”, zegt politicus Sylvana Simons (Artikel 1) maandagavond op het Grote Gala van de Media. Simons houdt de openingstoespraak op deze jaarlijkse debatavond voor de pers in de Amsterdamse schouwburg. „Eindelijk mijn moment om ononderbroken te spreken.”

Een mooie kans voor een politicus, zo vlak voor de verkiezingen, om een zaal vol journalisten toe te kunnen spreken. Zou je denken. Maar Simons voelt zich slecht behandeld door de pers. Haar betoog: ze heeft een bijzondere partij opgericht met een boeiend programma, maar „het grote boze journaille” is alleen geïnteresseerd in relletjes. Slotopmerking: „Als ik in 2017 op mijn toon let, let u dan op de uwe?”

Het Grote Gala van de Media, georganiseerd door journalisten Frénk van der Linden en Freddy van Thijn, is de voortzetting van het Grote Interviewgala. Het thema dit jaar is ‘populisme’. Hoe moeten media daarmee omgaan?

Volgens Ad van Liempt creëert Geert Wilders ‘schaarste’ door nauwelijks mee te werken aan interviews en debatten. Daardoor zijn interviewers, blij met hun buitenkansje, te lief voor hem. Journalisten moeten op les om met populisten te leren omgaan, vindt Van Liempt.

Tv-maker Danny Ghosen (NTR) toont een fragment uit zijn programma Danny zoekt problemen, waarin hij Ossenaren interviewt die tegen vluchtelingen ageren omdat ze bang zijn voor terroristen, verkrachters en pedoseksuelen. Hij vindt dat je ze wel aan het woord moet laten, maar niet hun zin moet geven: „Als de politiek naar hen gaat luisteren, vlucht ik Nederland weer uit.”

Populisme is het officiële thema, maar het evenement gaat ook over iets anders: diversiteit. Komiek Raoul Heertje constateert dat in de zaal opvallend veel gekleurde mensen aanwezig zijn: „Het wordt niet benadrukt, zodat het enórm opvalt.” Onderzoeker Jacco van Sterkenburg van de Erasmus Universiteit Rotterdam houdt een presentatie over racistische en seksistische clichés in de sportverslaggeving: als een zwarte sporter wint, is het zijn natuurlijke oerkracht; als een blanke wint, is het tactiek en doorzettingsvermogen. Als een vrouw wint, heeft zij het aan haar mannelijke coach te danken. Dit soort vooroordelen heten bij Van Sterkenburg trouwens „common sense-beelden van de meerderheidsgroep, die niet worden gestaafd door onderzoek.”

Presentatrice Diana Matroos, in het nieuws door haar scherpe ondervraging bij het verkiezingsdebat zondag in Carré, vindt dat nieuwsredacties gemengder zouden moeten zijn. Dan zou het beeld van gekleurde mensen in de klassieke media ook veranderen. Ze ziet hiervoor een commercieel belang: „Anders raak je gewoon je doelgroep kwijt.”

Net als Simons heeft ex-politicus Tofik Dibi harde woorden voor de media. Over het slechte imago van journalistiek: „Jullie zijn de nieuwe Marokkanen. Jullie worden de vijanden van het volk genoemd.” Hij verbindt de twee thema’s van de avond: een negatieve behandeling van moslims in de pers leidt volgens hem tot de opkomst van het populisme. „Als je met z’n allen elke dag beledigt en kwetst, dan is dat ontmenselijking. Zo dragen jullie bij aan het populisme dat jullie vanavond hier komen bestrijden.”

    • Wilfred Takken