Ineens is Warhol niet meer populair bij verzamelaars

Kunstmarkt

In 2016 raakte de verkoop van favorieten als Warhol, Picasso en Bacon op veilingen in het slop. Maar de kunsthandel had een goed jaar, blijkt uit het nieuwe Tefaf Art Market Report.

Liz, Andy Warhol, 1964. Beeld Christie’s

De verkoop van moderne en naoorlogse topkunstenaars die jarenlang favoriet waren op kunstveilingen is vorig jaar in het slop geraakt. Zo daalde het aantal geveilde werken van Andy Warhol met 68 procent, waardoor de opbrengst daalde naar 168 miljoen dollar (525 miljoen in 2015). Van Picasso werd de helft minder aan werken geveild en daalde de opbrengst van 652 naar 327 miljoen dollar.

Ook van kunstenaars als Modigliani, Bacon en Twombly daalde het aantal verkochte werken op de veiling met meer dan 60 procent. Dat blijkt uit het jaarlijkse Tefaf Art Market Report dat deze week is gepubliceerd. De veilingopbrengsten bleven in 2016 sterk achter bij die in 2015 met een daling van 18,75 procent naar 16,9 miljard dollar. Terwijl de prijzen hoog bleven, zakte het aantal verkochte stukken met 21,5 procent.

Stijgende verkopen

De gehele kunst- en antiekmarkt steeg echter juist met 1,7 procent naar 45 miljard dollar. Dat komt door stijgende verkopen van kunsthandelaren die met 20 procent toenamen, van 23,25 miljard dollar naar 27,9 miljard. Verkopen via de kunsthandel was zo vorig jaar goed voor 62,5 procent van de opbrengsten.

Lees ook: Vier Tefaf-handelaren in opspraak door vervalsingen

Verzamelaars lijken een voorkeur te ontwikkelen om buiten het zicht van publiek voor onbekende prijzen kunst te kopen. Veilinghuizen spelen daar ook op in door via zogeheten private treaty deals buiten de veiling om topkunst te verkopen aan aan select clubje topklanten. Het Tefafonderzoek schat de opbrengsten daarvan op ruim 2 miljard dollar voor de veilinghuizen.

Andere methodologie

Opvallend is dat de kunst- en antiekmarkt volgens het nieuwe onderzoek wel kleiner blijkt dan jarenlang gedacht. Waar Tefaf in het onderzoek vorig jaar de kunstmarkt schatte op een omvang van 65 miljard dollar is die voor 2015 nu teruggebracht naar 44 miljard (en dus 45 miljard in 2016) Tefaf heeft met de Maastrichtse hoogleraar Rachel Pownall een andere onderzoeker in huis gehaald en zij berekent de omvang volgens een andere methodologie dan haar voorganger Clare McAndrew.

Na jaren is volgens Pownall’s onderzoek de kunstmarkt in Europa weer de grootste en sterkste in de wereld. Dat komt vooral doordat het aantal verkochte objecten op veilingen in de VS in 2016 met 41 procent is afgenomen. Bovendien hadden de kunsthandelaren in Europa een goed jaar, met een stijging van de verkopen van 24 procent. In de VS stegen de verkopen van kunsthandelaren met 9 procent. Ook blijft Europa de sterkste exporteur van kunst en antiek, met in totaal 14,6 miljoen dollar aan kunst- en antiek die het continent heeft verlaten in 2016.

    • Daan van Lent