De avonturiers gaan spartelend ten onder

Achilles ’29

Na vier jaar meedraaien in de eerste divisie zou voormalig amateurclub Achilles ’29 deze zomer een proflicentie krijgen. Maar nu staat de club laatste. „Bij degradatie zijn we terug bij af.”

Foto’s Bram Petraeus

Een grazende koe en een doelpunt, gevangen in één tv-shot. In Groesbeek kan het. De velden van Achilles ’29 worden omgeven door uitgestrekte landerijen waar eens duizenden geallieerde parachutisten landden tijdens Operatie Market Garden. Glooiende weilanden, afgewisseld door boerderijen en lappen grond die zijn bedoeld voor het voornaamste exportproduct van deze streek, wijn. In de verte zou je de kerktoren van het Duitse Kranenburg kunnen zien, ware het niet dat het zicht deze middag beperkt is bij Achilles’ thuiswedstrijd tegen SC Cambuur. Te veel regen.

Hoewel het zijn charme heeft, doet het bestuurders van de eerstedivisieclub allang geen deugd meer dat er achter het doel een stilleven ligt. Liever hadden ze gezien dat er een moderne tribune stond die het zicht zou belemmeren. „Dan had dit stadion nu een professionele uitstraling gehad”, zegt assistent-trainer Frans Derks. „De mensen die in deze club investeren, willen vooruitgang zien.”

Die progressie is er, behalve op de ranglijst. Terwijl Achilles bij handhaving wordt beloond met een proflicentie waar het al jaren op aast, moet de club nu vrezen voor degradatie, in het eerste jaar dat een club kan degraderen uit de eerste divisie. Achilles staat laatste en heeft met nog tien duels te spelen een achterstand van negen punten op FC Dordrecht. Geen handhaving betekent geen proflicentie.

„Dan is het alsof je terug bij af bent”, erkent Derks, die zich naast assistent-trainer ook technisch directeur is. „Extra pijnlijk is het voor de mensen die hun nek hebben uitgestoken om dit te bereiken.”

Zijn broer Harry is voorzitter. „We hebben heel de club neergezet, met een vrouwenteam op het hoogste niveau, een beloftenteam in de derde divisie en een jeugdopleiding die door de KNVB is gecertificeerd als regionale jeugdopleiding”, zegt hij. „Als dan het eerste elftal degradeert, is dat erg vervelend.”

Kinnesinne in het dorp

Was het grootsheidswaan? Nee, vindt de familie Derks. Dat suggereert dat er geen visie schuilging achter Achilles’ toetreding tot het betaalde voetbal, in 2013. Alsof de pilot gedoemd was te mislukken. Zie hen als avonturiers, voor wie het moeizaam pionieren is in een wereld die ze niet kenden. De KNVB-reglementen, gemeentelijke bureaucratie en altijd weer die kinnesinne in het dorp.

In Groesbeek hoopte Achilles boven de partijen te staan, zoals leden van amateurclubs uit Nijmegen elkaar treffen op de tribune bij NEC. Niet dus. Veel leden van die andere grote club in het dorp, De Treffers (derde divisie), vinden het mooi als Achilles degradeert. De blaaskaken.

Destijds was Achilles een van de weinige amateurclubs die de stap naar het profvoetbal zagen zitten. De KNVB juichte dit toe. De bond wilde al een tijd af van de scheiding tussen prof- en amateurvoetbal, die als gevolg had dat er geen clubs uit de eerste divisie konden degraderen. Veel logischer was een voetbalpiramide zoals die in de zomer van 2016 is ingevoerd, inclusief degradatie- en promotieregelingen. Net als elders in Europa.

Voordat dit concept vorm kreeg, kon Achilles al in 2012 de eerste amateurclub worden die zou toetreden tot de eerste divisie. De algeheel amateurkampioen wilde graag, maar zag ervan af. De eisen waren te hoog. In Groesbeek verdienden spelers een aardig centje bij, maar van de een op andere dag veertien contractspelers aanstellen was onverantwoord.

„Het jaar erop spraken we weer met de KNVB”, vertelt voorzitter Derks. „Dus Bert van Oostveen zit daar en vraagt: ‘Hebben jullie minimaal tweeduizend zitplaatsen?’ Ik: ‘Nee, wel tweeduizend plaatsen.’ Hij: ‘Oké, dan strepen we het woordje zit- weg.’ We hebben net zo lang overlegd, tot het wel haalbaar was.”

De lokale groenteman mocht blijven sponsoren voor hetzelfde tarief, maar vanaf dat moment werd het voetbal bedrijfsmatiger benaderd. Voorzitter Derks liet de lokale krant optekenen dat de club ooit mogelijk in de eredivisie zou kunnen spelen. „RKC en RBC lukte dat ook.”

De Heikant Lounge

Zondag probeert Derks ontspannen een kop koffie te drinken in de pas geopende Jupiler Heikant Lounge. Eens was dit de bestuurskamer, nu is het een blinkende ruimte waar een handvol sponsoren wat keuvelt voor de wedstrijd. Zakenlui vind je hier niet. Een etage lager zie je het echte Achilles: ‘ons kent ons’ in een donkere kantine. Dienbladen vol patat en bier.

Als voorzitter moet Derks ook de problemen oplossen. Het scorebord doet het niet en er is een camerastoring, waardoor de politie verminderd zicht heeft op de supporters van Cambuur. Doordat de lokale autoriteiten het duel als een risicowedstrijd aanmerkten, zijn de kassa’s gesloten. Spontaan naar het voetbal gaan is er niet bij. „Alsof wij hier hooligans hebben”, verzucht Derks.

Die camera’s was ook zoiets, zegt hij. Vanwege de afgezwakte licentie-eisen van de KNVB hoefde Achilles die niet meteen op te hangen. Mooi, dacht de club. Scheelt geld. Totdat de burgemeester en de politie eisten dat die alsnog werden geïnstalleerd. Op kosten van Achilles.

Intussen is gebleken hoe duur profvoetbal is. De voorbije drie seizoenen leed de club verlies. 440.000 euro in 2013-’14, 634.000 euro over 2014-’15 en nog eens enkele tonnen over 2015-’16. Bij elkaar heeft de club zo’n 3 miljoen schuld, schreef De Gelderlander begin dit seizoen Het zijn bedragen waar weldoeners voor garant staan. Niemand weet precies wie. Op de vraag of hij eigen geld in de club heeft zitten, valt assistent-trainer Frans Derks stil. Dan, grijnzend: „Er zijn meerdere mensen die geld in deze club hebben zitten.”

De familie vindt het zonde dat de gemeente Berg en Dal begin 2016 geen garantstelling wilde verstrekken toen de club een lening van 5 miljoen euro kon afsluiten om het complex een facelift te geven. Als de gemeente garant zou staan voor de twee ton per jaar aan rente en aflossing, kon de club geld lenen tegen 1,1 procent rente, in plaats van 2,6 procent. In wel twintig gemeentes gebeurt dat, vertelt Derks. „FC Twente kan dankzij de gemeente Enschede 32 miljoen euro lenen, de gemeente Eindhoven koopt lucht van PSV. Maar hier zijn ze bang om ons te bevoordelen. Koudwatervrees, hè. Terwijl wij verreweg de meeste commerciële waarde voor Groesbeek hebben. Dat dit een wijndorp is, weet niemand.”

Begin 2017 kreeg de club nog een fikse boete: 35.000 euro voor het niet tijdig inleveren van financiële stukken. Regels zijn regels, dat weten ze, maar in Groesbeek merken ze wel op dat de boete voor Ajax of PSV even hoog zou zijn. Voor hen een schijntje, voor Achilles, met een budget van 1,5 miljoen euro, grof geld.

Sportief is het spartelen. Ook tegen Cambuur, dat evenveel kansen krijgt maar zakelijk wint, met 3-0. Achilles-aanvoerder Freek Thoone: „Voor de mensen die zoveel energie in deze club hebben gestoken, vind ik dit zo erg.”

    • Fabian van der Poll