Ondernemingsraad waarschuwt tegen ‘afbraak’ NS

De ondernemingsraad keert zich tegen het besluit van de directie om winkels te verkopen en niet mee te dingen voor een concessie voor Groningen en Friesland.

Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

De centrale ondernemingsraad (COR) van de NS is ongelukkig met de strategie die het bedrijf sinds vorig jaar hanteert. Dat schrijft voorzitter Gerard Wold in een persverklaring. Het afbouwen van de winkelexploitatie en de beslissing om te stoppen met het regiovervoer komt neer op afbraakbeleid, aldus Wold. De COR komt binnenkort met een advies voor de NS-directie.

De directie van de NS liet vorige week weten niet mee te dingen naar een concessie voor het spoor in Friesland en Groningen. Ook wil de directie nu alle winkels van de hand doen. De COR reageert hard op deze voornemens. “Daarmee wordt, na bijvoorbeeld KLM en KPN, weer een begin gemaakt met de ontmanteling van een groot Nederlands bedrijf”, schrijft Wold. “NS is wereldwijd één van de beste spoorwegbedrijven. En die zou dan in eigen land niet meedoen bij aanbestedingen?”

Persbericht or NS by Anonymous LvELxkDZY on Scribd

De bedoeling is dat de winkels van de NS in concessie aan anderen wordt uitbesteed. Volgens Wold gaat het om “een groot verlies voor de totale reisbeleving”. Hij waarschuwt voor baanverlies bij het bedrijf. “De COR NS zal zich niet neerleggen bij het ‘uitkleden’ van NS”, besluit Wold zijn brief.

Vakbond

Vakbond FNV Spoor schaart zich achter de brief van Wold. De vakbond voert al maanden campagne tegen het nieuwe NS-beleid. “We zijn blij dat nu ook de Centrale Ondernemingsraad van NS zich tegen haar directie keert en zich hardop uitspreekt tegen de plannen van NS. Het is onverantwoord als NS in Groningen en Friesland niet meer zal meedingen op de regionale spoorlijnen en alleen het hoofdrailnet zou overhouden. Voor onze achterban is dit echt onverteerbaar”, aldus bestuurder Henri Janssen in een persverklaring.

Omdat de winkeltak van NS juist winstgevend is, zou die winst moeten worden geïnvesteerd in verlieslatende trajecten, schrijft FNV.

Kerntaken

Dat NS zich wil gaan beperken tot de kerntaak, reizigersvervoer over het hoofdrailnet, is al bekend sinds de presentatie van de strategie in maart vorig jaar. Toen werd al bekend dat NS de exploitatie van stationswinkels en regionaal bus- en treinvervoer zou gaan afstoten. Dat was in lijn met de wens van de enig aandeelhouder, minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA). Na de fraude bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg, voorjaar 2015, drong Dijsselbloem aan op een morele en strategische herbezinning bij NS.

In maart 2016 spraken zowel FNV Spoor als de Centrale Ondernemingsraad zich al uit tegen de verkoop van winkelformules en het niet meer meedingen naar regionale aanbestedingen. Waarom komt de COR nu met deze verklaring? COR-voorzitter Gerald Wold geeft een dubbele verklaring. “Donderdag ontvingen wij van de directie een adviesaanvraag voor de verkoop van zeven winkelformules. De verkoop wordt nu dus concreet. Bovendien blijkt dat NS tot onze grote verbazing niet meebiedt op de treindiensten in Friesland en Groningen vanaf 2021. Zo wordt NS helemaal uitgekleed. Er blijft een klein badeendje in heel veel water over. We kunnen dan makkelijk worden overgenomen door een buitenlands spoorbedrijf.”

Noordelijke trajecten

De concessie voor de ‘noordelijke nevenlijnen’ betreft drie lijnen in Friesland en vier in Groningen. Ze worden nu verzorgd door NS-concurrent Arriva, een dochterbedrijf van Deutsche Bahn. De aanbestedingsprocedure gaat nu al van start, de concessie betreft de periode 2021-2035. NS had weliswaar aangekondigd af te zien van regionaal vervoer, maar topman Van Boxtel had een voorbehoud gemaakt dat dat zou gelden tot 2019. Nu blijkt volgens Wold dat NS ook na 2019 niet meer mee zal bieden op regionaal vervoer. “Dat is ongekend, dat je als groot bedrijf zoiets laat lopen. Arriva is de enige die in het noorden zijn nek uitsteekt, als wij niet meebieden mislukt de aanbesteding.”

NS is van plan om zeven winkelformules te verkopen. Dit jaar gaat het om Smullers en Hema, in 2018 om De Broodzaak, Julia’s en Starbucks, in 2019 om AH to go en Rituals.. In totaal gaan er 4.000 banen over van NS naar nieuwe exploitanten. Wold: “Dat betekent niet alleen een verslechtering van arbeidsvoorwaarden voor die werknemers. Voor NS is het ook een verlies, omdat er veel studenten werken die later wellicht elders bij NS terecht kunnen. Ook zijn de winkels een goede mogelijkheid om oudere NS-mensen die fysiek versleten zijn te laten werken.”

    • Mark Duursma
    • Len Maessen