Opinie

De weldadige marinade van de universiteit

In de jaren 70 was het neerlandistiek, met dank aan het moderne levensgevoel van schrijvers als Wolkers, Reve, Hermans en Mulisch. In de jaren 80 deed ‘iedereen’ bedrijfskunde of Japans, want Japan was ‘in’. In de jaren 90 landde de zwerm bij communicatiewetenschappen. En nu is, met dank aan tv-series als CSI, de studie criminologie mateloos populair bij aanstaande studenten.

Modestudies zijn een gegeven. Net als studenten die voor een studie kiezen zonder precies te weten waarom. Of met argumenten die weinig tot niet van doen hebben met het aan de betreffende subfaculteit bestudeerde vak. Zulke studies leiden in veel gevallen tot een zogeheten numerus fixus: het aantal studieplaatsen wordt gerantsoeneerd. Het schrikt de belangstellenden niet af, integendeel. De betreffende studierichtingen lijken zelfs eens zo gewild.

Universiteiten bieden ook studies aan met een helder perspectief. Wie zich inschrijft aan de medische faculteit of bij tandheelkunde weet op welke toekomst dat uitloopt.

Wie kiest voor wiskunde is daar niet zo zeker van. Wiskundeleraar? Kan. Maar het hoeft niet. En wie filosofie gaat doen, of theaterwetenschap, of Zweeds of welke geesteswetenschap dan ook, al helemaal niet.

Doet er niet toe. Het zijn interessestudies. Wie ervoor kiest, doet dat uit hartstocht. Hij komt vaak uit op onverwacht gebied. Al doende ontdekt de student kennis, nadenken en onderzoeken als een vorm van creativiteit die overal voor kan worden ingezet. Maar inderdaad, je kunt er niet aanwijsbaar je hypotheek mee betalen.

Daarom brengt de Keuzegids 2017 voor het hoger onderwijs zulke studierichtingen onder in de categorie ‘crepeerstudies’. Want carrièregewijs zijn ze onzeker, op de arbeidsmarkt stellen ze weinig voor en het verdienmodel dat eraan hangt is een stuk minder rooskleurig dan dat van de praktisch toegesneden studierichtingen.

Maar… crepeerstudies? Wat een schadelijke term. Hij zet zulke studievakken weg als waardeloos. Hij degradeert de studenten bij voorbaat tot mislukkelingen, alleen omdat ze kiezen voor inspirerende leerstof in plaats van hun toekomstige bankrekening. Het is ook een gevaarlijke term. Universitair onderwijs reikt wijder dan beroepskeuze. Je leert er ook voor het leven. Ziet een universiteit daarvan af, dan trekt zij het tapijt onder de eigen voeten weg.

Ze werken overal: afgestudeerden die in en baan buiten het eigen vak terechtkwamen, op basis van de marinade van een universiteit. Voor academisch geschoolde denkkracht is emplooi op uiteenlopende plekken. Het leidt vaak tot een aangenaam, nuttig, werkzaam leven. Op basis van een modestudie, waarom niet.

Lees ook: Toch lange rijen voor ‘crepeerstudies’