‘Nederlandse tv-debatten zijn vaak te soft’

Terugblik Carrédebat Het was een enerverend debat en er werd massaal naar gekeken. Maar was het format niet te strak en Diana Matroos niet te fel?

Lijsttrekkers zondagavond in Carré voor het tweede RTL-verkiezingsdebat. Foto Bart Maat / ANP

Circa 1,6 miljoen mensen keken zondagavond naar het Carrédebat, georganiseerd door RTL, Elsevier en BNR. Hoe kijken de hoofdredacteuren van die media erop terug?

„Het was vuurwerk én inhoud”, zegt RTL-hoofdredacteur Harm Taselaar, die heeft genoten van het debat. „Ik heb me in de zaal geen seconde verveeld. Het was net een bokswedstrijd.”

Sjors Fröhlich is het met hem eens. De hoofdredacteur van BNR heeft een „enerverend debat” gezien en denkt dat voor de kijkers thuis hetzelfde geldt. „Er is massaal naar dit debat gekeken.”

Het Carrédebat is tot dusver inderdaad het best bekeken televisiedebat in de aanloop naar de verkiezingen. Toch is er ook kritiek. Een veelgehoorde klacht is dat het debat te geformatteerd zou zijn. De strakke vorm laat weinig ruimte om diep op onderwerpen in te gaan. Dat gevoel werd bij veel kijkers versterkt door het optreden van presentatrice Diana Matroos, die de lijsttrekkers tijdens één op één gevoerde twistgesprekjes vooral tijdens het begin van het debat erg kort hield.

Lees ook Wie is Diana Matroos, de strenge leidster van het Carré-debat?

Arendo Joustra geniet juist van die stijl. De hoofdredacteur van Elsevier vindt dat het er in Nederlandse televisiedebatten vaak soft aan toe gaat. „Wat Diana deed, iedere adempauze bij je gesprekspartner aanvoelen en zo nodig gebruiken om te onderbreken, dat is een enorme kwaliteit. In Amerika zie je dat vaker.”

De presentator doet het nooit goed, zegt Sjors Fröhlich. „Zeker niet als vrouw. Of je bent een bitch, of je bent te lief. Als je de reacties op de sociale media ziet, lijkt het wel alsof Diana Matroos zielige zeehondjes heeft neergeknuppeld. Kom op, denk ik dan, die politici zijn hier allemaal op getraind.”

Werd Matroos teruggefloten?

Met name Lodewijk Asscher had ogenschijnlijk moeite met de interviewstijl van Matroos. Dat de PvdA-voorman als eerste van alle lijsttrekkers aan de beurt was voor het „een-op-eentje” met de presentatrice, heeft daar volgens Taselaar een rol bij gespeeld. „Aan de andere kant: als je je als vicepremier van Nederland in de hoek laat zetten door een presentatrice, moet je misschien bij jezelf te rade gaan wat er aan de hand is.”

Later in het debat leek Matroos wat gas terug te nemen. Zo fel als ze er tegen Asscher in ging, werd ze niet meer. In de wandelgangen van Carré en op de sociale media werd gesuggereerd dat Matroos tijdens de reclame van hogerhand zou zijn ingefluisterd om de lijsttrekkers wat minder fel te interviewen. „Niet waar”, aldus Joustra.

Misschien paste ze haar toon aan

Fröhlich bevestigt dat er tijdens het debat vanuit de hoofdredacties geen contact met Matroos is geweest. „Maar ongetwijfeld heeft Diana op een gegeven moment gedacht: werkt het, zoals ik dit doe? Het kan best zijn dat ze haar toon toen een beetje heeft aangepast.”

Volgens Matroos zelf ligt het er maar net aan wie tegenover haar staat. „Het is mijn taak om te zorgen dat politici antwoord geven op de vragen. Als iemand eromheen blijft draaien, grijp ik in.” Het is niet haar bedoeling om politici de mond te snoeren, benadrukt Matroos. Ze denkt aan het belang van de kijker. Die wil antwoorden horen. „Bij sommige lijsttrekkers gaat dat vlot, bij andere wat minder soepel. Dan krijg je een ander soort interview.”

Uiteindelijk kan de ene politicus beter met een felle interviewstijl omgaan dan de andere, zegt ook Joustra. „Mij moet je daar ook niet neerzetten hoor. Maar als je geen antwoord geeft, wordt de vraag herhaald. Dat lijkt me heel normaal.”

    • Daan Kool