Fillon hoopt met betoging in Parijs kandidatuur te redden

Franse presidentsverkiezingen

In hoog tempo verlaten steunpilaren de campagne van de omstreden geraakte conservatief François Fillon. Valt hij nog te handhaven?

Foto AFP

Met een manifestatie op Place du Trocadéro in Parijs hoopte François Fillon zondag zijn kandidatuur bij de Franse presidentsverkiezingen vlot te trekken. Terwijl de kern van zijn campagneteam is opgestapt en tientallen parlementsleden hun steun hebben opgezegd, weigert hij zich terug te trekken. Maandagochtend vergadert de top van zijn partij Les Républicains over een uitweg uit de crisis bij Frans rechts.

Fillon staat onder druk om zijn kandidatuur op te geven sinds hij woensdag te horen kreeg dat hij in staat van beschuldiging wordt gesteld in het onderzoek naar de vermeende spookbanen van zijn vrouw Penelope. Zij zou jaren bij hem in betaalde dienst zijn geweest als parlementair assistent, zonder dat duidelijk was wat ze daarvoor deed.

In een strijdbare toespraak, door wind en hagel deels moeilijk te horen, bood Fillon zondagmiddag excuses aan voor de „fout” zijn vrouw in dienst te nemen. Maar hij riep zijn partijgenoten op „de passies van het moment” te vergeten omdat hervorming van Frankrijk een „nationale noodzaak” is en de „enorme menigte” in Parijs zou bewijzen dat hij de aangewezene is om dat te doen.

„Ik keur het niet goed, maar wat Fillon heeft gedaan is niet illegaal”, zegt Kathérine Maheo (65) als ze net uit de metro een vlaggetje krijgt uitgereikt. „Zijn programma is te belangrijk om nu van de hand te doen en een alternatief hebben we niet.” Oud-premier Alain Juppé, als nummer twee bij de voorverkiezingen de meest logische vervanger, is deze Fillon-fan „te slap” om „de Franse identiteit te beschermen”.

De manifestatie, die volgens de optimistische organisatie 200.000 mensen zou hebben getrokken, was omstreden. Nadat Fillon tijdens een persconferentie zijn mogelijke vervolging „een politieke moordaanslag” had genoemd, zou zijn campagneleider Patrick Stefanini bij de prefectuur van Parijs een verzoek hebben ingediend tot demonstreren „tegen de staatsgreep van rechters”. Dat werd later afgezwakt, maar de anti-democratische terminologie schoot veel mensen binnen en buiten de partij in het verkeerde keelgat.

„In een republiek laat men niet justitie uitfluiten”, schreef de invloedrijke regiovoorzitter Xavier Bertrand op Twitter. Dat de organisatie van het protest deels toevertrouwd zou zijn aan de katholieke groep Sens Commun, ook betrokken bij het grootschalige protest tegen openstelling van het huwelijk voor homokoppels, viel ook verkeerd.

Meer dan tweehonderd parlementsleden en burgemeesters hebben Fillon inmiddels laten vallen. Nadat vrijdagmiddag woordvoerder Thierry Solère het campagneteam verliet, maakte vrijdagavond laat ook Stefanini bekend te vertrekken. „Het zijn niet de ratten die het zinkende schip verlaten, maar het is het schip dat de rat verlaat”, analyseerde hoofdredacteur Laurent Joffrin van de linkse krant Libération vilein.

„Wie aan verkiezingen meedoet, kan verliezen”, zegt de 88-jarige Michel Dangibeaud

„Nu het even tegenzit proberen alle verliezers van de primaires alsnog hun gelijk te halen. Maar je kunt niet nu nog van kandidaat wisselen, het is te laat.”

    • Peter Vermaas