Bier in papier

Wat eten we?

Krentenbollen die eerst in een bakje en dan nog in een zakje zitten. Bakjes roomkaas met een extra doosje. Vacuümverpakte biefstuk met daaromheen een los zakje. Consumenten worden er gek van, kijk maar op meldpuntverpakkingen.nl. Soms zijn er goede redenen voor verpakkingen die overbodig lijken. Er worden minder krentenbollen weggegooid als ze niet beschadigd raken. En de ‘skinseal’ van de biefstuk maakt ’m langer houdbaar. Maar soms komen fabrikanten in hun antwoord op de klachten op de site niet veel verder dan dat de extra verpakking voor ‘optimalisatie van de presentatie’ zorgt.

Een schoolvoorbeeld van presentatie-optimalisatie zou je Extra Vers Bier van Heineken kunnen noemen. Bier zit verpakt in glas of blik. Je kunt het maandenlang bewaren zonder dat er iets van de smaak af gaat, en aan bier valt weinig kapot te maken. Toch zit een flesje Extra Vers Bier in een papieren wikkel. Het ziet er ontzettend authentiek uit, alsof je die fles bij de kruidenier hebt gehaald. Maar volgens Heineken heeft het papier, met aan de binnenkant een kleverig laagje latex, ook een smaakfunctie. Het helpt om bier vers te houden. En vers is lekker.

Het recept van Extra Vers Bier is precies hetzelfde als dat van regulier bier, maar het papier beschermt het bier tegen licht. En licht kan de smaak van bier aantasten. Om die reden wordt het bovendien gekoeld vervoerd en verkocht en ligt het gemiddeld 20 dagen na het bottelen in de winkel, in plaats van 35.

Papier kán toegevoegde waarde hebben als je te maken hebt met niet-gepasteuriseerd bier, maar dat gaat niet op voor Heineken pilsener, dat is gepasteuriseerd. 23 panelleden van de Consumentenbond wisten het papierbier in elk geval nauwelijks van regulier bier te onderscheiden, en konden niet zeggen dat Extra Vers Bier verser smaakte.

Eén verschil is evident: Extra Vers Bier belast het milieu extra. Heineken antwoordt op de vraag in hoeverre dit product overeenstemt met het duurzaamheidsprogramma ‘Brewing a better world’, dat het flesje en het papier recyclebaar zijn. Maar, moeten ze toegeven, de CO2-voetafdruk is 10 à 20 procent hoger dan die van ongekoeld bier. Dat zit ’m niet alleen in dat papiertje, maar het zal in elk geval niet helpen. O, en het is bijna twee keer zo duur. Een flesje kost 1,05 euro.

Mag het eigenlijk, een product zonder aantoonbare noodzaak dubbel verpakken? Ja, dat mag. Er zijn weliswaar EU-richtlijnen die zeggen dat fabrikanten het verpakkingsmateriaal tot een minimum moeten beperken, maar er is nog nooit een fabrikant teruggefloten, volgens Milieu Centraal dat adviseert over duurzaamheid, omdat ‘aantrekkelijke presentatie’ ook aangevoerd mag worden als reden voor extra verpakkingsmateriaal.

Klagen kan natuurlijk wel. Of nog effectiever: gewoon niet meer kopen. Maar Heineken kent ons goed genoeg om te weten hoe moeilijk het is om na een lange dag bij de kassa weerstand te bieden tegen een ijskoud biertje – desnoods in een papiertje.

    • Martine Kamsma