‘Opleidingen leveren te weinig nieuwe rechters op’

Dat vrezen de rechtbanken, blijkt uit vergaderverslagen die in handen zijn van Trouw.

Archiefbeeld. Foto Roel Visser/ANP

Er dreigt een tekort aan rechters, meldt Trouw op basis van vertrouwelijke verslagen van vergaderingen tussen de Raad voor de Rechtspraak en de rechtbanken. De komende twee jaar zijn 227 nieuwe magistraten nodig, en de rechtersopleiding zou op dit moment niet in staat zijn al die vacatures te vervullen. Een woordvoerder van de Raad benadrukt tegenover NRC dat er op termijn extra rechters nodig zijn voor een verbetering van de kwaliteit en niet om het huidige niveau op peil te houden.

Nederland telt momenteel 2.360 rechters en raadsheren. Dit jaar zouden volgens de verslagen 71 rechters van de opleiding komen, waarna er een tekort resteert van 99 mensen. Volgend jaar moeten er nog eens 128 nieuwe rechters worden aangenomen, schrijft Trouw. De Raad laat weten dat die cijfers nog niet exact vaststaan:

“We bekijken nog wat de tekorten zijn. Dat is ook omdat die op dit moment te overzien zijn. Er staan vacatures open, maar we verwachten dat die binnen nu en een jaar te vervullen zijn.”

‘Professionele standaarden’

De nieuwe rechters zijn nodig om het natuurlijk verloop aan vullen, maar ook om beter werk te leveren. Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, bepleitte in september een verbetering van de kwaliteit van de rechtspraak, onder meer door middel van de formulering van zogenoemde “professionele standaarden”:

“Ik hoor al veel langer en steeds opnieuw dat [rechters], door tijdgebrek en productiedruk, lang niet altijd die aandacht aan zaken te kunnen geven die nodig is. Rechters willen juist dat hun werk er écht toe doet. Dat de maatschappij waarin wij leven steeds een klein beetje beter wordt. Dat een conflict helemaal is opgelost – en niet alleen het juridische topje van de ijsberg. Dat mensen zich écht gehoord voelen – en niet de indruk hebben dat rechter haast had – en dat de mensen de rechter ervaren als toegankelijk.”

De Nederlandse strafrechters hebben die standaarden, onder meer voor het opleidingsniveau van rechters en de begrijpelijkheid van hun uitspraken, inmiddels vastgesteld. Later volgen ook de andere andere rechtsgebieden.

Nieuwe aanwas

Een woordvoerder van de Raad voor de Rechtspraak laat zaterdag weten dat het vervangen van vertrekkende rechters momenteel “redelijk” verloopt. Toch wordt naar aanleiding van de huidige hoge werkdruk en het extra werk die de professionele standaarden bij invoering opleveren, gezocht naar manieren om meer rechters aan te nemen.

Om de instroom te bevorderen wordt de selectie op een aantal punten aangepast, zegt de Raad: “We gaan nog actiever werven en opleiden.” Verder worden onder meer de vacatures langer opengesteld en de selectiecriteria versoepeld. Zo telt straks wetenschappelijk werk mee als werkervaring. Vanaf wanneer die stappen worden doorgevoerd, is nog onduidelijk.

    • Bastiaan Nagtegaal