Wat weet de AIVD van de Russische connectie?

De Nederlandse rol Volgens The New York Times gaf Nederland informatie aan de VS over ontmoetingen in Europa tussen getrouwen van Trump en Russische officials.

Foto Michael Reynolds/EPA

Ook Nederland is betrokken bij het politiek steeds explosiever dossier van verboden contacten van Trump-getrouwen en Russische ambtenaren. Dat blijkt uit een artikel dat The New York Times donderdag publiceerde. Het stuk noemt Nederland als plaats waar zulke ontmoetingen zouden hebben plaatsgevonden. Nederland zou de VS informatie over de ontmoetingen hebben verstrekt.

1 Wat schreef The New York Times over Nederland?

Dat „Amerikaanse bondgenoten, onder wie de Britten en Nederlanders”, informatie hebben gegeven over ontmoetingen „in Europese steden tussen Russische officials en anderen dicht bij de Russische president Poetin” en Trump-getrouwen. Dat zou vorig jaar zomer zijn gebeurd. De krant spreekt over contacten met „Russen in Nederland, het Verenigd Koninkrijk en andere landen”. De krant baseert zich op drie voormalige, anonieme Amerikaanse ambtenaren.

2 Hoe concreet is de Nederlandse en Britse informatie?

Weinig concreet. Onduidelijk is om wat voor informatie het gaat, van welke diensten, welke ontmoetingen. Omdat wordt gesproken over bondgenoten, hoeft de informatie niet per se van inlichtingendiensten te komen. Ze kan ook afkomstig zijn van politiediensten of het ministerie van Buitenlandse Zaken.

3 Is het verhaal daarom onbetrouwbaar?

Dat weten we niet. Het verhaal – of delen ervan – past wel bij een aantal patronen. Vorig jaar werd bekend dat de Britse spion Christopher Steele al had bericht over contacten tussen Trump-getrouwen en Russische ambtenaren in Europa. De AIVD waarschuwt steeds indringender over verhoogde Russische activiteit in Nederland. Hoogleraar inlichtingen- en veiligheidsstudies Bob de Graaff zegt dat de informatie „waarschijnlijk bijvangst is van het volgen door de inlichtingendienst van Russische targets in Nederland”. Hij acht het onwaarschijnlijk dat de Amerikanen Nederland al vorige zomer gericht om informatie hebben gevraagd. „Toen speelde de kwestie van ontmoetingen van Trump-adviseurs met Rusland nog nauwelijks, voor zover we weten uit de internationale inlichtingencontacten.”

Verder verwijst De Graaff naar een artikel in Newsweek van 15 februari. Dat stelde dat „ten minste één westerse bondgenoot communicatie heeft onderschept voorafgaand aan de inauguratie tussen adviseurs van Trump en ambtenaren van de Russische regering.”

4 Waarom zeggen betrokken diensten hier niets over?

Los van het feit dat inlichtingendiensten nooit iets vertellen over hun lopende werk, is er mogelijk ook een politieke reden. Trump en de inlichtingendiensten zijn vanaf dag één van het nieuwe presidentschap in een machtsstrijd verwikkeld. De eventuele contacten van Trump-getrouwen met Russen raken aan een gevoelig dossier. Alles wat Nederlandse diensten daarover zeggen, kan tegen de Nederlandse regering gebruikt worden door de nieuwe Amerikaanse administratie. „De spannende vraag is” , zegt De Graaff, „of minister Plasterk als politieke baas van de AIVD wist van de informatieverstrekking aan de VS. Wat we in elk geval weten: op 4 november zei Plasterk dat het presidentschap van Trump een hoop schade zou kunnen opleveren.”

Lees ook: Sessions’ lot is test voor Trump
    • Kees Versteegh