Recensie

Trefzekere Ivanov, met vaart en schwung

Regisseur Nina Spijkers en bewerker Casper Vandeputte transporteren met Ivanov apathie verfrissend naar het nu. Alleen jammer dat Roeland Fernhout Ivanov tot weinig meer maakt dan een vervelende zeurpiet.

Een scène uit Ivanov.

Arme Ivanov. Tsjechovs berooide landeigenaar uit 1887 is het toonbeeld van weltschmerz. Bij de Toneelschuur transporteren regisseur Nina Spijkers en bewerker Casper Vandeputte zijn apathie verfrissend naar het nu. Niet stilstand is Ivanovs probleem, maar juist beweging: zijn vrienden willen, vinden, vragen, voelen en verlangen van alles. Zijn zieke echtgenote Anna hunkert naar aandacht. Feestbeest Borkin wil drinken en lachen. De familie Lebedjev wil z’n geld terug. Sasja Lebedjev wil hem.

Bij Ivanov slaat al dat willen dood. Hij zet zich schrap en graaft zich in. Héél soms toont acteur Roeland Fernhout een sprankje hoop: zou het hem toch lukken om aan te haken bij het leven? Maar nee. Spijkers illustreert het mooi door soms een scène te herhalen, een keer met en een keer zonder Fernhout. Hij is er wel maar hij is er niet. Ivanov doet niet mee.

De teaser voor Ivanov.

De vlotte bewerking en de vaart geven de regie vleugels. Het spelplezier spat ervan af. Hajo Bruins is een geweldige dronkaard, met dikke tong en zwalkende tred. Wendell Jaspers als Anna is innemend monter. Stagiaire Nimuë Walraven is een even schattige als onuitstaanbare Sasja, met de koppige levenslust van een kind. En Tijn Docter en Xander van Vledder maken van vader Lebedjev en graaf Sjabelski hilarisch deerniswekkende mannen, type overjarige corpsbal. Spijkers brengt het trefzeker en stijlvast, met theatraliteit en schwung. De schaarse momenten van ontroering, zoals een mooie flashback naar de vroege verliefdheid van Anna en Ivanov, zijn raak.

Alleen Fernhout heeft binnen dit concept een te zware taak. Want hoe maak je stilstand dramatisch interessant? Hij trekt alle registers open, van lethargisch tot larmoyant, maar het ontbreekt de rol aan ontwikkeling. Dat maakt deze Ivanov tot weinig meer dan een vervelende zeurpiet. En dan ontneemt Spijkers hem ook nog zijn enige echte daad: zijn zelfmoord.

    • Herien Wensink