Vergeet Kopenhagen, Londen of Berlijn: Tbilisi is booming

Voor eigenzinnige mode, baanbrekende kunst en bruisende nachtclubs moet je in Tbilisi zijn. Sinds een paar jaar kan de jonge, creatieve garde zich er vrij ontwikkelen.

De Bridge of Peace over de Kura-rivier

In Tbilisi is het even zoeken naar de ingang van de vorig jaar geopende concept store Chaos: via een klein deurtje zonder belettering beland je in het vervallen trappenhuis van een verder leegstaand gebouw, waar alleen de slordige graffiti op de muur aangeeft dat de winkel toch echt hier zit. Eenmaal op de eerste verdieping sta je plots midden in een gepolijste loft vol pastelkleurige nepbontjassen, trainingspakken versierd met pailletten en felgekleurde petjes van lokale Georgische streetwear designers en Russische, Oekraïense, Franse en Japanse ontwerpers.

Voor eigenzinnige mode, baanbrekende kunst en bruisende nachtclubs moet je in Europa niet langer in Kopenhagen, Berlijn of Londen zijn. Tbilisi, de hoofdstad van Georgië, zit midden in een culturele revolutie.

De Kaukasus-metropool heeft geen makkelijke periode achter de rug. Sinds de val van de Sovjet-Unie in 1991 kreeg Georgië nog een burgeroorlog en een conflict met Rusland te verduren. Pas sinds een paar jaar is het er relatief rustig en heeft een jonge, creatieve garde de kans zich te ontwikkelen. Het gevolg: kunstgaleries, modewinkels, nachtclubs, moderne restaurants en cafés schieten in rap tempo uit de grond.

Georgische mode als vertrekpunt voor de stad

Het oprukken van Tbilisi is een handje geholpen door de Georgische modeontwerper Demna Gvasalia. Als oprichter van modelabel Vetements en creatief directeur van het Franse modehuis Balenciaga is hij een van de invloedrijkste modeontwerpers van dit moment. Als tiener in de jaren negentig raakte hij geobsedeerd door de Westerse cultuur waarmee Georgië werd overspoeld vlak na de val van de muur en dat is duidelijk terug te zien in zijn collecties: hij bedrukt sweaters met de filmposter van Titanic en quotes uit tv-serie Beverley Hills 90210. Ook protserig grote logo’s, een overdaad aan sportswear en verknipte Levi’s zijn vaste ingrediënten in zijn werk. In de modewereld wordt zijn stijl aangeduid als ‘post-Sovjet esthetiek’.

Over Demna’s modemerk: Hollandse korte kapsels en windjacks - Vetements maakt het überhip

Die esthetiek zie je tijdens de modeweek van Tbilisi zowel op als naast de catwalk veelvuldig terug. De modeweek is een belangrijk uithangbord van de stad; de organisatie vliegt elk half jaar internationale inkopers en journalisten van grote titels als de Amerikaanse Vogue en het Britse magazine i-D in.

Wat Gvasalia doet is niet nieuw, zeggen veel lokalen die de modeweek bezoeken. „Jongeren in Tbilisi kleden zich al jaren zo”, zegt model Lika Rigvava, die zelf een capuchontrui en vintage Levi’s draagt. „Demna is alleen de eerste die deze stijl op een internationaal podium laat zien.”

Een bezoeker van de modeweek in Tbilisi.
Een blik op het oude stadsdeel van Tbilisi, januari 2017
Vanuit de gondel heb je een prachtig uitzicht over de oude en de nieuwe stad.
Uitzicht over de Kura-rivier vanuit de tuin van de Metekhi
kathedraal

Cocktailbars naast straatwinkeltjes

Voor wie de stad niet kent, wat is er eigenlijk te doen? De wijk Vera, waar je de winkel Chaos vindt, is de snelst transformerende wijk van de stad. Twee gebouwen verderop zit het Rooms Hotel, geopend in 2014 en onderdeel van de franchise Design Hotels die ook twee boetiekhotels in New York heeft. De voormalige drukkerij staat tjokvol Georgisch antiek gemixt met modern design en is zonder twijfel het mooiste en modernste hotel van de stad. Tbilisi’s culturele voorhoede komt er graag samen in de cocktailbar. Daar pal tegenover zit het minstens zo modieuze Lolita: een drie verdiepingen tellende bar, restaurant, lounge en nachtclub in één.

Maar de gentrificatie is zelfs in deze vooruitstrevende wijk nog volop in ontwikkeling. In dezelfde straat zitten namelijk ook winkeltjes van een paar vierkante meter waar pensioengerechtigde vrouwen pakken koffie, een rekje tweedehands jassen en een netje uien verkopen.

Middeleeuwse kerken staan hier pal naast de glimmende wolkenkrabbers. De brutalistische Sovjet-overblijfselen zijn ook nooit ver weg.

In historisch stadscentrum Abanotubani lopen oud en nieuw ook door elkaar heen. Traditionele Georgische huizen met pastelkleurige balkons vol verfijnd houtsnijwerk zweven fotogeniek boven de rivier en je vindt hier de oudste kerk van de stad (de 6de-eeuwse Anchiskhati-basiliek). Maar daarnaast openen ook steeds meer jonge ontwerpers hier een eigen boetiek. Collectief Matériel bijvoorbeeld, bekend om hun minimalistische ontwerpen in een sober kleurenpalet. Even verderop zit concept store Dots, waar je voor 75 euro een designerjurk van een Georgische ontwerper koopt en ook uitstekende koffie kunt drinken.

Bouwkundig spoor van de vele bezetters

Ook voor architectuurliefhebbers is Tbilisi interessant. De geschiedenis van Georgië telt talloze invasies en of het nou de Perzen, Turken, Russen of Sovjets waren, elke bezetter heeft in de loop der eeuwen zijn stempel gedrukt op de stad. Met een fascinerend patchwork van bouwstijlen als gevolg: middeleeuwse kerken staan hier pal naast de glimmende wolkenkrabbers die de laatste jaren zijn gebouwd door de nouveaux riches, en zijn nooit ver verwijderd van brutalistische Sovjet-overblijfselen.

Op kunstgebied gaan de ontwikkelingen minstens zo hard. Voor moderne kunst kunnen toeristen terecht bij het lokale Moma (dat niets te maken heeft met de New Yorkse variant), maar de opwindendste hedendaagse kunst hangt in zogeheten ‘art cafés’, waar kunst, koffie en wijn met elkaar worden gecombineerd. Een van de betere is Café Gallery, waar jonge mensen overdag pompoensoep eten achter hun laptop, omringd door het werk van lokale kunstenaars. ’s Avonds transformeert het in een nachtclub die de meest avantgardistische dj’s programmeert en bekend staat als een van de eerste homovriendelijke uitgaansplekken van de stad.

Vergelijking met Berlijn van de 90’er jaren

Een andere populaire uitgaansplek is Bassiani, een pikdonkere club in een voetbalstadion uit de Sovjet-tijd waar elk weekend zo’n 1.200 mensen staan te dansen op de beats van internationale dj’s. Het aantal clubs en feestjes is de afgelopen jaren razendsnel gegroeid. Elektronisch muziekblog Resident Advisor riep Tbilisi vorig jaar nog uit tot een van de beste uitgaanssteden ter wereld en vergeleek het met het Berlijn van de jaren negentig.

Ondanks alle invloeden uit Azië, Rusland en het Midden-Oosten, doet de stad inderdaad denken aan Berlijn na de val van de muur: een opwindende, nog ongepolijste stad in opkomst, waar de commercie en het massatoerisme nog niet hebben toegeslagen. Nóg niet.

    • Nathalie Wouters