Net afgestudeerde modestudent staat nu al op New York Fashion Week

Sophie Hardeman (26) mocht haar gewaagde, sexy en tikje ‘foute’ ontwerpen showen tijdens New York Fashion Week. Rihanna en Ariana Grande dragen haar ontwerpen. „Ik ben gefascineerd door de grens tussen mooi en ordinair.”

Sophie Hardeman Foto Lara Verheijden

Sophie Hardeman was eind januari vorig jaar net aangekomen in Colombia toen ze een bericht kreeg: of ze over twee weken een show wilde geven tijdens New York Fashion Week, alle kosten betaald, en twee seizoenen een plaats in de showroom toe.

Een half jaar eerder was ze afgestudeerd aan de modeafdeling van de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Daarna had ze nog een show gegeven in een friettent in de Staatsliedenbuurt in Amsterdam. Omdat ze even niet wist hoe het verder moest, maar niet kan stilzitten („Ik ben de laatste om rustig koffie te gaan drinken”), had ze zich opgegeven als vrijwilliger voor schoenenmerk Toms: in Colombia schoenen uitdelen aan kinderen wiens ouders ze niet kunnen kopen.

Hardeman was ontdekt door VFiles, een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor jong modetalent. Ze hadden haar ontwerpen nooit in het echt gezien, maar wel op Instagram; twee werknemers van de organisatie zijn de hele dag bezig met het uitkammen van sociale media op zoek naar interessant talent.

Flinke matten in de nek

Het account van Hardeman viel niet alleen op door haar gewaagde, sexy en tikje ‘foute’ ontwerpen, maar ook door de modellenkeuze en de setting. Neem bijvoorbeeld de foto die ze postte op 22 november, een still uit de eerste korte modefilm die ze maakte met schoolgenoot Emma Westenberg, Blue and You: een groepje modellen rond een rood gehandicaptenautootje met de naam ‘Margreet’ op het nummerbord.

Het tafereel speelt zich af in Floradorp in Amsterdam Noord, een laagbouwbuurt met sociale woningbouw. Vooral de mannelijke modellen springen eruit: mager, uitgesproken gezichten, flinke matten in de nek; het type dat je associeert met Amerikaanse trailerparken.

‘Blue and You’, gefilmd in de Florabuurt in Amsterdam

Na het bericht pakte Hardeman haar koffer weer in, om terug in Amsterdam „als een razende” een paar stukken die ze niet mooi genoeg gemaakt vond voor zo’n grote show opnieuw te maken. Performancekunstenaar Gertjan Franciscus, een van de mannen met matten en haar belangrijkste model, wist met een oproep op Facebook binnen een dag genoeg geld bij elkaar te krijgen voor een vliegticket; de organisatie voorzag alleen in lokale modellen.

Sinds die show „is het een gekkenhuis”, zegt de ontwerper – een springerige 26-jarige die haar zinnen doorspekt met veel giechels en de woorden ‘soort van’.
Haar collectie werd ingekocht door zeven winkels, Rihanna en Ariana Grande droegen ontwerpen van haar hand en haar kleding werd gefotografeerd door bekende modebladen als Dazed & Confused en de Amerikaanse Vogue, en door minder bekende, hippe tijdschriften zoals Buffalo Zine en Novembre Magazine. Met dat laatste is ze blijer, zegt ze: „Zij gebruikten meteen een heleboel. Bij Vogue was het alleen een jasje.”

Ik ben gefascineerd door de grens tussen mooi en ordinair, door details die iets in de low-culture plaatsen, bijvoorbeeld een print of hoe hoog een broek in de taille zit

Haar atelier is een bescheiden ruimte in een voormalige school in Amsterdam-West. Ze werkt er met een stagiaire van de Denim School, een Amsterdamse mbo-opleiding. Tussen de plantjes in de vensterbank staan een plastic paard, een roze plastic poedel en een roze plastic dino. Hardeman draagt een limoengroene, strakke stretchbroek en een kort, mouwloos jasje van Versace.

„Ik verzamel Versacepakjes. Soms kan ik niet slapen en dan ga ik bieden op veilingsites. Deze komt van Marktplaats, ik heb er geen drol voor betaald. En nu ben ik verliefd op limoengroen. Lekker op het randje, ja. Ik ben gefascineerd door de grens tussen mooi en ordinair, door details die iets in de low-culture plaatsen, bijvoorbeeld een print of hoe hoog een broek in de taille zit.”

Afzetten tegen preutsheid

Hardemans eigen achtergrond is geprivilegieerd, zoals je dat tegenwoordig noemt; vader werkt voor DSM, moeder is kunstenaar. Zij deed gymnasium, al zakte ze voor Grieks en Latijn. „Maar in Den Haag woonden we vlakbij Duindorp, waar allemaal Sjonnies en Anita’s zitten. Ik heb als kind ook een paar jaar in Georgia, in het zuiden van de Verenigde Staten, gewoond. Daar was veel armoede en racisme. Het was er ook ontzettend gelovig en de mensen waren preuts; als je bij vriendinnetjes logeerde, ging je om de beurt de badkamer in om je pyjama aan te trekken. Ik denk dat ik me in mijn werk ook afzet tegen wat ik daar heb gezien.”

Dertien maanden na haar debuut in New York staat Hardeman bekend als een denimontwerper. Veel van haar ontwerpen zijn gemaakt van spijkerstof: een jasje met extreem lange mouwen, een kort broekje waarvan een pijp zeer hoog is opgesneden en uit de andere een extreem lange binnenzak steekt (het ontwerp dat werd gedragen door Rihanna), een spijkerrok met een trompe l’oeil van een boven de band uitpiepende tanga (ook van denim).

Ontwerp van de Nederlandse Sophie Hardeman
Foto Lara Verheijden, Mark Stadman
Ontwerp van de Nederlandse Sophie Hardeman
Foto Lara Verheijden, Mark Stadman
Een ontwerp uit de collectie voor voorjaar 2017
Foto Thomas McCarthy
Een ontwerp uit de collectie voor voorjaar 2017
Foto Thomas McCarthy
Een ontwerp uit de collectie voor voorjaar 2017
Een ontwerp uit de collectie voor voorjaar 2017
Foto Thomas McCarthy

Ze heeft ook veel kleding gemaakt die niet van spijkerstof is, maar die verwijst wel vaak naar jeans: een doorzichtig jack met jeansstiksels, een wit pak waarop met blauwe balpen een spijkerpak is getekend. Hardeman: „Dat pak werd acht keer besteld, dus ik heb acht jasjes en acht broeken moeten voltekenen.”

Haar keuze voor jeans kwam in haar eindexamenjaar aan de Rietveld. „In het begin van dat jaar werkte ik nog heel abstract. Opeens besefte ik: dit is niet wat ik bedoel, ik wil juist dat mijn mode begrijpelijk is.” Door uit te gaan van jeans, waarvan elk detail herkenbaar is, was meteen duidelijk waar de verandering in zat. „Ik heb een gesteven, lange rok die binnenstebuiten en ondersteboven wordt gedragen en tot boven het hoofd komt. Als die rok van satijn was, dan was het veel vager geweest wat ik ermee heb gedaan.”

Het is een droom, ook al is het soms zwaar. Ik kan doen wat ik wil, ik ben totaal vrij.

Met die aanpak (‘normale’ kleding zo vervormen dat er iets nieuws ontstaat dat toch meteen te plaatsen is) en haar opvallende modellen zit Hardeman op de lijn van Vetements, het even succesvolle als nagevolgde label van Georgiër Demna Gvasalia. Wat haar onderscheidt is de verhalende manier waarop ze haar collecties presenteert. Voor haar voorjaarscollectie (die tijdens de presentatie in New York werd gedragen door line-dancende modellen) maakte ze wederom een film met Westenberg; een kleine zeven minuten durende parodie op een western, Burning Oceans into Deserts, met in de hoofdrol een weinigstoere cowboy – „een held op sokken”.

Hardeman showde ook op de Amsterdam Fashion Week: Mode voor straks en voor nu meteen

Afgelopen februari showde ze haar najaarscollectie voor 2017 in Los Angeles. „Het was een soort red carpet-evenement. Leuk om binnen dat thema dingen overhoop te gooien.” De films en shows zijn voor haar meer dan een middel om haar kleren te laten zien. „Eigenlijk zijn ze het doel en is de kleding het middel. Alles komt erin samen. Ik houd ervan om mensen te entertainen.”

Sportsokken ontwerpen voor Lotto

Zoals bij meer jonge ontwerpers is het succes van Hardeman vooralsnog vooral een publicitair succes. Ze verkoopt nog niet genoeg om een fabrikant in te kunnen schakelen, dus ze laat alles bij Nederlandse coupeurs maken. Dat is zo duur, dat er nauwelijks iets voor haarzelf overblijft, behalve bij de stukken die ze via haar eigen webshop verkoopt.

Ze overleeft dankzij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, leningen van de bank en van haar ouders en klussen zoals het ontwerpen van sokken voor sportmerk Lotto. Graag zou ze ook iets doen voor een „gevestigd denimmerk”, maar dat heeft zich nog niet gemeld.

„Soms gebeurt er zo veel dat ik niet meer zie wat ik nou precies aan het doen ben”, zegt ze. „Maar het is een droom, ook al is het soms zwaar. Ik kan doen wat ik wil, ik ben totaal vrij.”

    • Milou van Rossum