Hoe je een hommel traint voor het circus

Illustratie Irene Goede

De eerste kermissen van het jaar zijn weer in de stad. Heb je zin om te gaan? Een suikerspin eten, in een draaimolen gaan waar je ouders misselijk van worden, en je vrienden keihard rammen in de botsauto’s.

Kermissen bestaan al heel lang. Toen je papa en mama klein waren, zag de kermis er al precies hetzelfde uit (toen werden opa en oma misselijk, vraag het ze maar). Maar nog langer geleden, in de tijd toen je overgrootvader en overgrootmoeder klein waren en dáár weer voor, toen had je hele rare kermisattracties.

Zoals het vlooiencircus. Een vlooiencircus was een ienieminie-klein circus. De piste was zo klein dat alles in een koffer paste. In dat circus werkten vlooien. Je kent ze wel, die kleine springende insecten die soms op de hond of kat zitten. De vlooien deden kunstjes, en daar kon je naar kijken. De kriebelbeestjes trokken een karretje, ze lieten een bal door hun pootjes rollen, of ze liepen over een koord.

De vlooien deden dat echt. Ze waren door de baas van het vlooiencircus met een metaaldraadje vastgemaakt zodat ze geen kant op konden. Zaten ze bijvoorbeeld aan een karretje vast, dan konden ze niet meer springen. Ze konden alleen het karretje trekken. En dat deden ze, want vlooien zijn heel sterk. Ze hadden dus niet echt een kunstje geleerd, zoals andere circusdieren.

Zou je insecten eigenlijk wel kunstjes kunnen leren? Ja, dat kan! Dat is nieuws. Biologen hebben voor het eerst een gek trucje geleerd aan hommels.

Dat gaat zo: de biologen leggen een balletje in een soort mini-circuspiste. De hommel loopt naar binnen, naar de bal, en hij duwt. Rollen, rollen… tot de bal netjes in een hoepel ligt. Als het gelukt is, krijgt de hommel suiker. Getrainde hommels kunnen het kunstje zelfs aan andere hommels leren. Heel knap.

Als je nou een beetje verder denkt. Een hommelcircus, dat zou dus kunnen, als je de tijd neemt om de beestjes te dresseren. Hommels die met z’n tweeën op een wip zitten. Hommels die door hoepels vliegen. Hommels die op een bal balanceren.

Je kunt er filmpjes van maken, zodat je het goed kunt zien. Zou het leuk zijn? Wilde zoogdieren die kunstjes doen, zoals getemde leeuwen, mogen niet meer in circussen. Getemde hommels mogen wel. Zou je het grappig vinden? Of vind je het toch zielig?

Bron: Science, 24 februari
    • Hester van Santen