Klimaat

Gaat Ivanka Trump het klimaatakkoord redden?

Als het aan president Donald Trump ligt, gaat het mes in het EPA, het Amerikaanse milieuagentschap. Minder geld voor het schoonmaken van bodem en water, minder geld voor wetenschap en minder geld voor klimaat.

Foto AP

Samen met minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson, de voormalige CEO van oliemaatschappij ExxonMobil, lijkt dochter Ivanka Trump een van de weinigen in de entourage van de nieuwe Amerikaanse president die zich zorgen maakt over klimaatverandering, schrijft The New York Times over de verdeeldheid in de Amerikaanse regering over dit thema.
Steve Bannon, Trumps belangrijkste adviseur, vindt dat de VS zich moeten terugtrekken uit het klimaatakkoord van Parijs, dat eind 2015 werd gesloten en op de valreep door president Obama werd geratificeerd. Bannon wijst er graag op dat Trump het in de verkiezingscampagne aan zijn kiezers heeft beloofd. Hij lijkt de mogelijke diplomatieke schade die dat oplevert voor lief te nemen.
Die schade is juist waar Tillerson bang voor is. Vrijwel alle landen van de wereld hebben zich in 2015 achter het ‘historische’ akkoord geschaard. Nooit eerder trad een VN-verdrag zo snel na ondertekening al in werking. Als de VS daar de stekker uittrekken, heeft dat waarschijnlijk veel grotere diplomatieke gevolgen dan toen George W. Bush vlak na zijn aantreden besloot niet mee te doen aan het Kyoto-protocol.

Kyoto was anders

Sommige diplomaten wijzen er bovendien op dat terugtrekking uit het akkoord vier jaar duurt. Er is namelijk in het akkoord zelf vastgelegd dat dit pas na drie jaar mogelijk is, en dat voor de procedure dan een jaar de tijd wordt genomen.
Die diplomaten zeggen bovendien dat het akkoord landen eigenlijk tot niets verplicht. Dus de VS hoeven zich nergens druk om te maken. De beloftes die zijn gedaan zijn niet opgenomen in het akkoord zelf, maar vormen een bijlage, die niet afdwingbaar is. Dat was destijds een eis van president Obama, omdat het de enige manier was het akkoord te ratificeren zonder tussenkomst van het Congres.
Gelet op de plannen van Trump met klimaat en milieu, heeft het er alle schijn van dat hij zich weinig zal aantrekken van Parijs. Deze week besloot het EPA om het verzoek aan olie- en gasmaatschappijen in te trekken om hun cijfers te publiceren over de hoeveelheid methaan die vrijkomt bij de winning van fossiele brandstoffen. Die informatie is nodig voor een onderzoek naar de efficiëntste manier om dit zeer potente broeikasgas te reduceren. Jeffrey Holmstead, een voormalige EPA-bestuurder, zei daarover tegen The Washington Post:

‘They may well come out with a less-burdensome request at some point, but they needed to withdraw the Obama request right away to ensure that the industry wouldn’t be forced to spend a lot of money to produce information that may not be necessary.’

Ook verder ziet het er slecht uit voor het milieuagentschap. De nieuwe regering wil het budget met 25 procent korten (van 8,2 miljard dollar naar 6,1 miljard dollar), het aantal werknemers met 20 procent reduceren (tot ruim 12.000) en milieusubsidie voor Amerikaanse staten met 30 procent.
Ook voor wetenschappelijk onderzoek heeft de nieuwe regering minder geld over. Volgens Science Magazine dreigt er een bezuiniging van ruim 10 procent op het wetenschapsbudget. De website Futurism.com sprak met betrokkenen die verwachten dat dit voor de afdeling Onderzoek & Ontwikkeling van het EPA een bezuiniging van 42 procent kan betekenen.
Maar de meeste bezuinigingen treffen bestaande ‘schoonmaakprogramma’s’. Zoals dat voor loodverontreiniging, waarvoor waarschijnlijk meer dan 9 miljoen dollar minder beschikbaar zal zijn. Dat is opmerkelijk, want in zijn verkiezingscampagne sprak Trump nog schande van de situatie in Flint, in Michigan, waar de waterleidingen zwaar vervuild zijn met lood. Andere programma’s die veel geld verliezen – als het Congres instemt met de begroting – zijn volgens persbureau Reuters:

Grants to help Native American tribes combat pollution would be cut 30 percent to $45.8 million. An EPA climate protection program on cutting emissions of greenhouse gases like methane that contribute to global warming would be cut 70 percent to $29 million. The proposal would cut funding for the brownfields industrial site cleanup program by 42 percent to $14.7 million. It would also reduce funding for enforcing pollution laws by 11 percent to $153 million.

De belangrijkste veranderingen hebben te maken met klimaatbeleid. Vooral het intrekken van het Clean Power Plan, door Obama in het leven geroepen om de uitstoot van broeikasgassen door met name kolencentrales aan banden te leggen, heeft grote gevolgen. Daarnaast zullen waarschijnlijk ook de miljarden die Obama vrij wilde maken voor klimaatbeleid in ontwikkelingslanden niet beschikbaar komen.
Scott Pruitt is door Trump aangewezen om zijn beleid vorm te geven. Als openbaar aanklager van Oklahoma heeft hij veertien keer besluiten van het EPA geprocedeerd. Twee weken geleden, direct nadat zijn benoeming door de Senaat was goedgekeurd, verscheen er een persbericht op de website van het EPA met blije reacties:

Zippy Duvall, president, American Farm Bureau Federation: For too long, farmers and ranchers have been victims of EPA’s harsh regulatory overreach.
Jeff Keffer, CEO, Longview Power: we expect the EPA to return to sensible environmental policies based on our existing laws that protect the environment and public health while recognizing the need for reliable and affordable clean coal-based electricity and the many jobs in the coal industry.
Paul Bailey, President and CEO, American Coalition for Clean Coal Electricity: we expect EPA to return to sensible policies that both protect the environment and recognize the need for reliable and affordable coal-based electricity.
Craig Uben, President, National Cattlemen’s Beef Association: For far too long, the EPA has been a runaway bureaucracy largely out of touch with how its policies directly affect folks like cattle ranchers.

Van de industrie hoeft Pruitt in ieder geval weinig verzet te verwachten.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.