Diplomatieke relatie Turkije-Duitsland verder onder druk

De Duitse steden Keulen en Gaggenau bliezen een bijeenkomst af met een Turkse minister. In Gaggenau werd het stadhuis ontruimd na een bommelding.

De politie doorzoekt het stadhuis in Gaggenau nadat er een bommelding was gedaan. Foto Uli Deck/AFP

Duitsland moet zich “leren te gedragen” wanneer het de diplomatieke relatie met Turkije wil goedhouden. Dat heeft de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mevlut Cavusoglu, op vrijdag gezegd nadat twee Duitse steden besloten een bijeenkomst niet door te laten gaan waar Turkse ministers zouden spreken, zo meldt persbureau Reuters. Een derde Duitse stad zou volgens het AFP inmiddels ook hebben besloten een bijeenkomst te annuleren.

Volgens minister van Justitie Bekir Bozdag, die op donderdag in de Zuid-Duitse stad Gaggenau een toespraak zou houden, biedt Berlijn een “schuilplaats” voor mensen die misdaden willen plegen tegen Turkije. Hij liet vol verontwaardiging weten:

“Ze moeten kijken naar hun eigen geschiedenis. We zien dat een oude ziekte de kop op steekt. Ze moeten zich bezighouden met het bestrijden van de ziekte”.

Op 8 maart zullen de Duitse minister van Buitenlandse Zaken en de Turkse minister van Buitenlandse Zaken de toegenomen spanningen bespreken tijdens een ontmoeting. Dat meldt persbureau Reuters. Dit hebben de twee ministers vrijdag telefonisch afgesproken. In het gesprek zou de Turkse minister wederom zijn ongenoegen hebben uitgesproken over de beslissing om de twee bijeenkomsten in de Duitse steden af te lasten.

Bommelding in Gaggenau

De bijeenkomst in Gaggenau werd afgelast door de gemeente omdat ze de veiligheid niet langer konden garanderen voor alle bezoekers. Er werden vierhonderd bezoekers verwacht in de feestzaal, maar nadat bekend werd dat Bozdag aanwezig zou zijn lieten veel meer Duitse-Turken weten dat ze wilden komen. Bozdag zou praten over het referendum van 16 april. De ongeveer 1,4 miljoen Duits-Turken mogen stemmen over de grondwetswijziging die veel meer macht geeft aan president Erdogan.

Lees ook het achtergrondartikel van NRC-correspondent Toon Beemsterboer: Bij Turks referendum is ‘nee’ taboe

Op vrijdagochtend werd het stadhuis in Gaggenau voor enkele uren ontruimd na een bommelding en is intussen weer vrijgegeven. De ongeveer honderd mensen die aan het werk waren werden naar huis gestuurd. Burgemeester Michael Pfeiffer sluit niet uit dat er een verband is met het afzeggen van de bijeenkomst met de Turkse minister Bozdag. Gemeente Keulen verbood al eerder de bijeenkomst van de Turkse minister van Economische Zaken Nihat Zeybekci. Hij zou op zondag een toespraak houden. Een woordvoerder van de Duitse regering zegt dat dit een zaak is van de lokale overheid en niet van Berlijn.

Goede onderlinge relatie ‘grootste uitdaging moderne tijd’

De relaties tussen beide NAVO-landen verslechterden nadat Duitsland de Turkse ambassadeur had ontboden wegens de arrestatie van de journalist Deniz Yücel. De correspondent voor dagblad Die Welt werd afgelopen maandag gearresteerd wegens het verspreiden van “terreurpropaganda” en het aanzetten tot geweld. In een aantal Duitse steden gingen mensen de straat op om te protesteren tegen de opsluiting van Yücel. In reactie liet de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Sigmar Gabriel, weten dat “de Duits-Turkse betrekkingen een van hun grootste uitdagingen van de moderne tijd tegemoet zien”.

Lees ook de analyse van NRC-correspondent Juurt Eijsvoogel: Staat Merkel op tegen Erdogan?

De Duitse regering balanceert tussen het te vriend houden van Turkije, grotendeels vanwege de migratiedeal, en zich duidelijk uit te spreken voor de vrijheid van meningsuiting. De Duitse minister van Justitie, Heiko Maas, neemt de laatste optie voor zijn rekening. Hij schreef op donderdag een zeer kritische brief naar zijn Turkse ambtgenoot.

“Wanneer journalisten, rechters en advocaten gearresteerd worden, simpel omdat ze hun vak uitoefenen, hun rol uitoefenen en ze moeten terechtstaan dan markeert dat de afbraak van de rechtstaat. Het is de plicht van de staat om journalisten te respecteren en niet om repressieve maatregelen te nemen”.

    • Huib de Zeeuw