Opinie

    • Christiaan Weijts

Blotevoetenluxe

Oesterschelpen. Alle grasoevers achter de Brouwersdam liggen ermee bezaaid. Ze knerpen onder mijn voeten zodra ik de grens van Zuid-Holland over ben: welkom in Zeeland. Dit stukje Grevelingenmeer is de eerste stormproef voor het Kustpact, dat de „ongerepte leegheid” moet beschermen, die minister Melanie Schultz (VVD) vorige maand roemde bij de ondertekening: „In Nederland geen privéstranden, hekken of verboden zones.”

Waar nu een metaalgrijs watervlak rimpelt, met wat strooilicht onder het kerktorentje aan de horizon, zouden straks dertien eilandjes opgespoten gaan worden. Met vakantiehuisjes, een ‘yachtclub’, en o ja: privéstranden.

Die zijn nu dus van tafel? Nou, nee. Een Tweede Kamermotie om meteen de stekker uit het project ‘Brouwerseiland’ te halen is vorige week nipt verworpen. Zaterdag komt hier als protest ‘een menselijk lint’ van natuurliefhebbers en surfers, die vrezen voor ‘windverlies’ in hun eigen surfwalhalla.

Je bent geneigd ze gelijk te geven, zeker als je de gelikte presentatie doorkijkt, vol Dubai-achtige eilandjes, ligstoelveranda’s en de belofte van ‘barefoot luxury’. Maar nu ik hier rondwandel, twijfel ik. Zo betoverend ongerept is het hier niet, rond de resten van de werkhaven van de Deltawerken. Er zijn betonplaten, parkeermeters, toilethuisjes. Bierflesjes slingeren tussen die raadselachtige oesterschelpen, een onguur tunneltje kruipt onder de lawaaiige autoweg door. Dan liever die gelikte blotevoetenluxe?

Nergens is ongereptheid zo sterk een illusie als aan de Zeeuwse kust, die juist iconisch is voor ons vermogen de natuur naar eigen hand te zetten. Brouwerseiland belooft ‘nieuwe natuur’ te maken. Plus een ‘ambachtelijke vissershaven’. Kunnen die vakantiegangers lekker vismarktje spelen. Nepnijverheid. Maar wat is hier nog wel authentiek? Een aandoenlijke spoorlijntje vervoert in het toeristenseizoen een historische stoomtram. Ietsje noordelijker is een Center Parcs-dorp met pastelkleurige ‘vissershuisjes’. Authentiek en ongerept is wie het beste zijn kunstmatigheid camoufleert.

Ik kom er dus niet uit, maar gelukkig is daar ons Kustpact! Het scheidsrechterfluitje in de vorm van een pak A4’tjes.

Nou, nee. Projecten die al in werking zijn gezet zijn van het pact uitgezonderd. Geldt dat hier? Niemand weet het precies. Wat zegt het pact over de Zeeuwse zeearmen? Niets. Er is alleen afgesproken dat lokale overheden zelf kustzones gaan aanwijzen waar bebouwing mag. Het poldercompromis geeft geen ander houvast dan dat er per project opnieuw lokaal gepolderd moet worden.

Bij de parkeerplaats hoor ik het verhaal achter die oesterschelpen. Het zijn de meeuwen. Vanaf de dijk kan ik ze in gedachten bezig zien: honderden meeuwen die oesters uit het water plukken en nijdig stuksmijten op de damwand. Alsof ze ergens tegen protesteren.

Christiaan Weijts schrijft hier elke vrijdag een column.

    • Christiaan Weijts