Wie treedt er in Pierre Audi’s voetsporen?

De Nationale Opera Het zoemt bij De Nationale Opera. Elk moment kan bekend worden wie Pierre Audi opvolgt als artistiek leider. Wordt het een jonge operaregisseur of een ervaren operamanager?

Scène uit Prins Igor, een opera van Alexander Borodin die in februari werd uitgevoerd door DNO. Foto Matthias Baus

Elk moment kan het nieuws bekend worden, zeggen ingewijden. Wie volgt Pierre Audi volgend jaar op als artistiek directeur van De Nationale Opera? De Raad van Toezicht is er druk mee. Maar in die raad zitten véél topzware CEO´s: Jean-François van Boxmeer (CEO Heineken), Else Bos (CEO PGGM) en Jos Nijhuis (‎CEO Schiphol Group) bijvoorbeeld. En slechts één man met concrete opera know how: oud-intendant Sir Peter Jonas. En die zijn het nog niet met elkaar eens.

De Nationale Opera is de op één na de meest gesubsidieerde kunstinstelling in Nederland. Artistiek directeur Pierre Audi vervulde zijn positie dertig jaar in een onbegrensd dienstverband. Voor een artistieke topfunctie is dat opmerkelijk, en soms was het een bron van kritiek. Maar lof domineerde. Audi werd in 1987 als onbekende theatervernieuwer ingevlogen om de noodlijdende opera te redden, en maakte zijn belofte waar. DNO is nu een operahuis met een internationale reputatie.

Wie zoek je om in zulke voetsporen te treden? Eén: je kiest opnieuw een jonge, bevlogen operaregisseur. Een frisse wind. Twee: je prefereert een ervaren operamanager, die de huidige artistieke koers consolideert. Kan ook. DNO staat er behoorlijk goed voor. De zalen zitten voor 93% vol, de rijkssubsidie van 24,5 miljoen euro maakt veel mogelijk en de bedrijfsorganisatie is in 2013, bij de fusie met het Nationaal Ballet tot Nationale Opera en Ballet, gestroomlijnd. Daar staat tegenover dat DNO nog steeds een behoorlijk elitair instituut is, dat een breder draagvlak in het huidig politiek tijdsgewricht goed kan gebruiken. Dan helpt een jonge, charismatische nieuwe artistiek directeur leider die de hoofdboodschap - opera is voor iedereen, opera leeft – breed kan verkopen. En in meer opzichten zouden uitstekende communicatieve skills bovenaan het functieprofiel van de nieuwe artistiek leider mogen staan. Sinds de fusie vallen Nationale Opera en Ballet onder één eindverantwoordelijke algemeen directeur: Els van der Plas. De grootte en de complexiteit van de organisatie maken van de artistiek directeur óók de specie tussen vele afdelingen, en iedereen weet: zonder goed voegwerk gaan stenen schuiven.

Daarbij strekt ook een solide internationaal netwerk tot de aanbeveling. Operahuizen werken steeds internationaler. Bovendien moet een artistiek leider de makers van de toekomst scouten (ook een internationale uitdaging) en een autonome visie hebben op wat interessant repertoire is en waarom.
Het woord is nu aan de Raad van Toezicht. Een namenlijstje is zo te maken, maar je weet het nooit. Het blijft opera. Soms komt er opeens een dark horse uit de coulissen, net als in 1987, bij de benoeming van Pierre Audi.

    • Mischa Spel