Samenwonen met je bejaarde moeder: deze drie mensen doen het

Je moeder in huis nemen is minder erg dan je denkt. „Het gaat niet om de ruimte in je huis. Het gaat om de ruimte in je hart.”

Riet Bouwmeester geniet elke dag van het uitzicht over de weilanden. Foto Peter de Krom / NRC

Hoe doe je dat, samenwonen met je moeder? Je hebt een baan en kinderen; hoe maak je ruimte in je gezin voor je vader? Uit gesprekken met ouders én kinderen die dat doen blijkt dat privacy belangrijk is. Je moeder moet een eigen plek hebben waar ze zich kan terugtrekken en bezoek kan ontvangen. Zorg voor een gescheiden adres, dat geeft ook het gevoel van onafhankelijkheid.

Maar privacy heeft niet alleen te maken met fysieke ruimte. Het gaat vooral om wat je zegt en doet.

Kan je moeder haar mond houden als jouw kind vervelend is? En kan jij het laten gaan als je vader uren televisie kijkt en een dag geen zin heeft om een ommetje te maken?

De komende drie jaar worden 800 van de 2.000 verzorgingstehuizen gesloten. Ouderen moeten langer thuis blijven wonen, vindt de overheid, en de kinderen moeten voor ze zorgen. Dan is er een aantal oplossingen: in huis plaats maken, de schuur verbouwen of een prefab-mantelzorgwoning in de tuin bouwen. In enkele gevallen gaat een kind inwonen bij vader of moeder in het ouderlijk huis.

De mantelzorg-woning wint aan populariteit. Ten minste vijf bedrijven gespecialiseerd in het bouwen van dit soort kant-en-klare huisjes merken een aanzienlijke stijging in de vraag. Peter Veldhuijzen van PasAan verkocht vijf jaar geleden vier huisjes per jaar, in 2016 waren dat er vijftien en voor komend jaar zullen dat er zeker twintig zijn. De versoepelde wetgeving helpt: sinds 2014 mag je zonder vergunning zo’n woning in je tuin plaatsen.

Marjolein Broese van Groenou, hoogleraar Informele Zorg aan de VU, zegt: „Samenwonen met je ouders kan stress opleveren, maar het kan ook meevallen. Het werkt eigenlijk alleen als de band al goed is. Als je samenwoont omdat er bijvoorbeeld financieel geen andere oplossing is, dan is de relatie vaak minder prettig.”

Doe het niet in je eentje, zegt Broese van Groenou, bouw een hulpverlenersnetwerk op. Verdeel coördinatietaken onder broers, zussen en buren. En laat het wassen over aan de thuiszorg.

Op bezoek bij mantelzorger Ellen van den Klinkenberg en haar moeder in Nieuwkoop. Foto: Peter de Krom

Hetty Witteveen zet af en toe “een attribuut” in het huis van haar moeder, een hometrainer of een keyboard bijvoorbeeld. Moeder Riet Bouwmeester: “Het is goed bedoeld, ze wil me aan de gang hebben.” Foto Peter de Krom / NRC