NAM weer verplicht tot betalen van schadevergoeding

Uitspraak rechter

Gaswinner NAM is volgens de rechter aansprakelijk voor aangetast woongenot en psychisch leed door Groningse gasbevingen.

Foto Kees van de Veen

Opnieuw een tegenvaller voor de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Het gaswinningsbedrijf moet gedupeerden van de Groningse gasbevingen vergoedingen betalen voor de aantasting van hun woongenot en voor immateriële schade. Dat heeft de rechtbank in Assen woensdag bepaald in een zaak die 127 gedupeerden hebben aangespannen tegen de NAM en de Nederlandsestaat.

De rechtbank oordeelde dat de NAM aansprakelijk is voor bijvoorbeeld de geleden stress en angst, en voor misgelopen woongenot. Aardbevingen veroorzaakt door gaswinning kunnen niet worden afgedaan als „gewone hinder”, maar „vormen een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de gedupeerden”, zei de rechter in een toelichting. „Er is sprake van een ingrijpende en langdurige aantasting van de directe private woonomgeving van mensen en het is onzeker hoe lang en hoe intensief die aantasting nog zal voortduren”, aldus het vonnis.

Waardedaling vergoed

Het is de tweede tik op de vingers die de rechter in Assen de gaswinner geeft. In september 2015 oordeelde dezelfde rechtbank dat de NAM alle huiseigenaren in het gasbevingsgebied voor waardedaling moet compenseren, of hun woning nu is verkocht of niet, scheuren heeft of nog schadevrij is. Tegen die uitspraak ging de NAM, joint venture van Shell en ExxonMobil, in hoger beroep.

Anders dan de NAM is de Nederlandse staat volgens de rechtbank niet aansprakelijk voor de schade. Wel oordeelde de rechtbank dat de staat van januari 2013 tot 18 november 2015 de „zorgplicht ten aanzien van burgers” in Groningen „onvoldoende heeft nageleefd”. Maar daarvan vond de rechter een causaal verband met de schade onvoldoende aangetoond.

Gaskraan laat dichtgedraaid

Het onrechtmatig handelen van de staat is minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) aan te rekenen. Na de beving bij Huizinge, bleef hij, tegen uitdrukkelijk advies van het Staatstoezicht op de Mijnen in, op grote voet Gronings gas winnen: 54 miljard kuub in 2013. De rechter: „De staat suggereerde dat dit moest om redenen van leveringszekerheid, maar dat is nooit feitelijk onderbouwd.” Pas na een uitspraak van de Raad van State draaide Kamp de gaskraan een stukje dicht.

De rechtbank in Assen maakte duidelijk dat niet alle gedupeerden aanspraak kunnen maken op smartengeld. Voorwaarde is dat ze wonen op dat deel van het gasveld „waar regelmatig aardbevingen worden gevoeld en schade wordt geleden”.

Om welk totaalbedrag aan schade het gaat is onbekend. In vervolgzaken moeten gedupeerden op basis van hun omstandigheden de hoogte van de individuele schadevergoedingen laten vaststellen.

„Dit is een doorbraak”, reageerde advocaat Pieter Huitema namens de eisers. De NAM gaat de uitspraak nader bestuderen.

    • Wubby Luyendijk