Mogen jonge mensen kiezen voor de dood? vraagt Vice in film over euthanasie

De Vlaamse Nadia (27) wil alleen maar dood. Al heel lang. Ze is chronisch depressief, heeft anorexia en is seksueel misbruikt. Op een zonnig dakterras in Gent spreekt presentatrice Gwen Pol (28) haar eigen frustraties uit: „Ik denk alleen maar: nee, niet doen. Ik weet niet hoe ik me erin moet verplaatsen. Maar ik wil het zo graag.” Nadia probeert het op haar beurt uit te leggen: „Jullie gaan straks naar huis en ik zit hier dan. Bij jullie gaat het door, maar bij mij blijft het hetzelfde.”

Pol begrijpt het niet, bijna niemand begrijpt het. Voor de Vice-documentaire Too young to die volgde Pol een jaar lang psychisch lijdende leeftijdsgenoten met een doodswens. Behalve Nadia, die in het ‘aanvraagtraject’ zit, spreekt ze Amy, van wie de euthanasieaanvraag al is goedgekeurd, en ze ziet de nabestaanden van Maud, die geen euthanasie kreeg en er op haar twintigste zelf een einde aan maakte.

Het debat over euthanasie is gepolariseerd. Voorstanders zijn hartstochtelijk voor en wijzen op het zelfbeschikkingsrecht. Tegenstanders zijn hartstochtelijk tegen, en zien een soepele euthanasiewetgeving soms als een complot van de overheid om geld aan zorg te besparen.

Het veertig minuten durende Too young to die is in dit debat een verademing: het laat juist zien dat je naar dit ingewikkelde onderwerp op veel manieren kunt kijken. Niet vaak krijgen mensen die euthanasie willen zoveel ruimte om uit te leggen waarom. Dat is ook te danken aan de verwoede poging tot inleven van Pol.

„Het lijkt alsof de artsen met wie jongeren in aanraking komen, de optie van een zelfgekozen dood geen onderdeel willen laten zijn van het behandeltraject”, concludeert Pol. Dat is zeker zo bij psychiater Frank Koerselman. Hij maakt patiënten meteen duidelijk: „We gaan samen vechten tegen die doodsdrang in jou.” Koerselman vindt dat bij psyschisch lijden nooit voor euthanasie gekozen moet worden, altijd voor een intensief behandeltraject.

Goed punt, denkt de kijker. Dan klinkt de stem van de overleden Maud. „Ik hou het gewoon niet meer.” Zij kreeg geen toestemming voor euthanasie, en voor de nabestaanden is de manier waarop zij zichzelf heeft gedood heel triest.

Mogen jonge mensen kiezen voor de dood, vraag Pol zich af. Too young to die geeft geen antwoord op die vraag, en dat maakt de documentaire ook zo goed.

    • Kim Bos