Jaren bouwen aan ‘uitnodigend’ CS

Make-over

De omgeving van het Centraal Station in Amsterdam moet gezelliger worden. Met groen en water, zonder auto’s. Kost bijna 90 miljoen, duurt vijf jaar.

Illustratie gemeente Amsterdam

Je kunt het met recht een megaproject noemen: De Entree, de ‘make-over’ van het gebied rond het Centraal Station. Het gaat vijf jaar duren en zo’n 87,9 miljoen euro kosten. Dinsdag werd bekend dat de klus wordt gegund aan aannemer Max Bögl. Die moet de stationsomgeving van een onoverzichtelijke betonjungle veranderen in een aantrekkelijk verzamelpunt.

„Nu is het Centraal Station een plek waar veel mensen zo snel mogelijk weer weg willen”, zegt de woordvoerder van wethouder Pieter Litjens (Verkeer, VVD). Dat kan een stuk uitnodigender, vindt de gemeente. „We willen dat het station een mooie eerste indruk van de stad geeft, dat het een plek wordt waar je best even wil blijven hangen.”

Met meer open water – uit te graven onder de huidige bushaltes –, meer groen, meer plek voor fietsen en voetgangers, minder auto’s. Aan de voorkant van het station komt onder het uit te graven water een fietsenstalling met ruimte voor 6.000 fietsen. Ook aan de IJzijde komt een ondergrondse stalling, met 4.000 plekken. Er komen nieuwe tramhaltes, nieuwe kades en er komt een bredere brug tussen het stationseiland en het Damrak. De touringcars die nu meermaals per dag voor het station drommen toeristen uitladen, krijgen een standplaats aan de achterkant, in de buurt van de Zouthaven, waardoor de grootste toeristendrukte zich die kant op verplaatst. Een deel van de Prins Hendrikkade nabij het Victoriahotel wordt autovrij: het is straks dus geen optie meer om met de auto langs het station te scheuren.

Rommelig en ongezellig

Eerlijk is eerlijk, het station en omgeving zien er nu niet per se uit zoals je het centraal station van een metropool voor je ziet: het is rommelig, ongezellig en vol mensen zonder duidelijke bestemming. Volgens de woordvoerder van Litjens komt dat vooral doordat er jarenlang zonder groot plan is gebouwd rond Centraal: even snel een tramlijn omleggen, dan weer een fietsenstalling erbij. „Het is een ratjetoe geworden.”

De Entree moet weer één geheel van het stationsgebied maken. Daarvoor gaat het gebied van het station tot aan de Schreierstoren en de Martelaarsgracht compleet op de schop. De bouw begint in 2018 en moet in 2023 klaar zijn.

Veel Amsterdammers zullen niet staan te springen om een nieuwe verbouwing rond het Centraal Station: vanwege de Noord/Zuidlijn was het gebied tot voor kort jarenlang opgebroken. Maar de nieuwe metrolijn heeft niets te maken met dit project, zegt de woordvoerder van Litjens. „We moesten simpelweg met dit project wachten tot de werkzaamheden voor de Noord/Zuid-halte afgerond waren.” Nu is het tijd de „omgeving te verbeteren”.

Aannemer Max Bögl is geen onbekende van de gemeente. Eerder werd aan deze partij al onder meer de Noord/Zuidlijn gegund, net als de nieuwe Boerenweteringgarage in De Pijp. De gemeente wil nog niet zeggen waarom ze koos voor Bögl zolang de ‘stand-still-periode’ bij de gunning niet voorbij is. Dit is een periode van twintig dagen waarin aannemers die ook naar de klus hebben meegedongen maar niet zijn uitgekozen bezwaar kunnen maken. De aannemer wil überhaupt niet reageren op de gunning tot de ‘rustperiode’ voorbij is.

De hamvraag is natuurlijk: wat gaan Amsterdammers merken van de werkzaamheden? Het antwoord: veel.

„Het is onvermijdelijk dat mensen hinder gaan ondervinden van dit project”, zegt de woordvoerder. De tramhaltes zullen verplaatst worden, de aanlegplaatsen van de rondvaartboten moeten naar het oosten verhuizen, tienduizenden verkeersdeelnemers zullen moeten omrijden. Tijdens het uitgraven van het open water komt er waarschijnlijk een tijdelijke toegang die reizigers vanaf de Martelaarsgracht via lopende banden met het station moet verbinden.

Het wordt omfietsen dus, en zoeken naar de tram.

    • Doortje Smithuijsen