Een heel jaar de Javastraat niet uit

Kunstproject jaffa jaffa

Filmmaker Marnix Haak mag voor een kunstproject een jaar de Javastraat niet verlaten. Deze week zit hij precies op de helft.

Foto Rien Zilvold

Om je buurtgenoten beter te leren kennen, kun je natuurlijk aanhaken bij de jaarlijkse straatbarbecue. Of een praatje maken bij de voordeur. Filmmaker Marnix Haak (29) besloot tot een radicalere aanpak: voor zijn kunstproject Jaffa Jaffa mag hij een jaar lang de Javastraat in Amsterdam-Oost niet verlaten. Deze week zit hij precies op de helft.

Haak excuseert zich als hij een paar minuten te laat komt aanlopen: hij is net terug van een dag terrassen testen voor zijn vlog – zijn zelfverkozen gevangenschap registreert hij in korte filmpjes die hij op social media verspreidt. Nadat hij snel nog een andere video op Facebook plaatst (een interview met Wahid – de extravagant geklede man die zingend door Oost fietst) neemt hij plaats.

Gewone man

„Hiervoor werkte ik voor verschillende talkshows in Hilversum. Daar waren het altijd de bobo’s die werden gefilmd. Terwijl ik, als ik op de pont naar Noord stond, de mensen om mij heen veel interessanter vond.”

Die interesse in de gewone man leidde tot de videoserie IJbrekers en borrelde op toen hij tweeënhalf jaar geleden in de Javastraat kwam wonen. „Ik had er als nieuwkomer een romantisch beeld bij: de straat met zo veel culturen. Maar ik maakte geen echte connectie, ik was altijd druk met werk en mijn sociale leven. Terwijl hier veel verhalen zijn, er wonen zo veel mensen op elkaar. Wie zijn mijn buren?”

Hij besloot werk te maken van zijn idee – „mijn mafste ooit” – en begon een crowdfundingactie: zo’n honderd mensen steunen hem met een paar tientjes per maand. Ook stadsdeel Oost legde geld in.

De eerste dag ging het al mis: hij liep zonder na te denken een zijstraat in om te pinnen. Maar inmiddels is hij eraan gewend dat hij deze kilometerlange straat niet mag verlaten. Al zijn er ook momenten dat het lastig is. „Toen mijn vriendin ziek was, en ik niet naar haar toe kon gaan. Ook toen een goede vriend een kind kreeg, kon dat niet.”

Fulltime buurman

Maar Jaffa Jaffa heeft ook veel moois opgeleverd. Haak liep een week mee met de lokale reinigingsdienst, raakte bevriend met een terminaal zieke vrouw die de buurt niet meer uit kan en organiseerde een buurtbingo en een vaste soepavond. De „fulltime buurman” wordt op straat continu door kinderen herkend vanwege zijn vlogs.

Kan zijn project ook een brug slaan tussen de oorspronkelijke buurtbewoners en de nieuwe yuppen? De Javastraat geldt als schoolvoorbeeld van gentrificatie in de hoofdstad. Jazeker, zegt Haak. „In mijn vlogs wil ik aandacht geven aan verschillende perspectieven in de straat, waaronder die van oorspronkelijke bewoners en ondernemers. Laatst hielp ik iemand die een schotel van zijn huis moest halen omdat hij anders een boete zou krijgen. Het stadsdeel wil dat niet in het straatbeeld hebben.”

    • Jonas Kooyman