Michelle is voor uitgever misschien wel lucratiever dan Barack

Presidentiële boeken

Michelle en Barack Obama krijgen een enorm voorschot voor twee boeken: 60 miljoen dollar. Nederlandse uitgevers azen op de vertaalrechten.

Michelle en Barack Obama bij de inauguratie van president Donald Trump, 20 januari. Foto EPA

Memoires van Amerikaanse presidenten en hun partners zijn altijd big business, maar de Obama’s zijn net wat specialer dan de anderen. De herinneringen van Bill Clinton waren vijftien miljoen dollar waard, die van Hillary Clinton iets meer dan de helft daarvan en George W. Bush verdiende tien miljoen voor Decision Points. Volgens de Financial Times krijgen Barack en Michelle Obama een voorschot van 60 miljoen dollar.

Dat is ongekend, maar een grote verrassing is het niet, er werd al weken over de ‘waarde’ van de Obamarechten gespeculeerd. Wie alle factoren in ogenschouw neemt, moet concluderen dat het geen bizarre investering is. Om te beginnen gaat het om twee boeken, waarbij de herinneringen van de razend populaire Michelle Obama commercieel minstens zo interessant zijn als die van haar man. De Amsterdamse literair agent Paul Sebes sluit zelfs niet uit dat er van het boek van Michelle Obama uiteindelijk meer exemplaren worden verkocht. „Zijn boek zal vooral politiek zijn. Ik denk dat haar verhaal, over een intelligente jonge vrouw die vrij plotseling First Lady van de Verenigde Staten wordt, heel veel mensen zal aanspreken. Ook lezers van de Linda, de Libelle en de Viva. Michelle Obama was geen gewone First Lady. We hebben weleens geprobeerd de rechten op Laura Bush hier te verkopen. Toen werden we uitgelachen.”

Vertaalrechten

Sebes schat dat er in Nederland van beide Obamaboeken tegen de 200.000 vertaalde exemplaren verkocht kunnen worden. Ter vergelijking: van het best verkochte Nederlandse boek van 2016 (Judas van Astrid Holleeder) gingen 382.000 stuks over de toonbank. Het grote uitgeefconcern Penguin Random House zal een deel van het voorschot snel terugverdienen met de verkoop van de vertaalrechten. Deels kan dat binnenshuis: er maken 250 uitgeverijen deel uit van het concern. Paul Sebes: „Een Nederlandse uitgever die deze boeken wil kopen zal vele tonnen moeten neerleggen. Voor de twee boeken samen zal het waarschijnlijk richting het miljoen gaan.” Hij verwacht dat de vertaalrechten via een veiling van de hand zullen worden gedaan. „Straks komt ook de London Book Fair er weer aan. Dat drijft de prijzen alleen maar verder op.” Sebes vertegenwoordigt in Nederland Crown Books, een imprint van Random House waar eerdere boeken van Obama verscheben. Of hij ook de rechten van de twee Obamaboeken in Nederland zal mogen onderbrengen, weet hij nog niet. „Ik slaap al weken met mijn mobieltje onder mijn kussen.”

Dat het voorschot van de Obama’s meer dan het dubbele is van hun best verdienende voorgangers (de Clintons), is in dat licht niet heel verwonderlijk. Obama was immers geen gewone president en het scherpe contrast met zijn opvolger Donald Trump bestendigt zijn wereldwijde populariteit. Bovendien heeft hij ook een reputatie als schrijver.

Obama al geroemd om schrijfstijl

Barack Obama schreef al voor hij de politiek in ging. Hij verkocht al vier miljoen exemplaren van zijn eerdere boeken Dreams From My Father, The Audacity of Hope and Of Thee I Sing. Daarbij komt ook nog zijn street credibility in de boekenwereld. Niet alleen werd hij geroemd om de stijl van zijn boeken (en toespraken), tijdens zijn presidentschap haalde hij de banden met de literaire wereld aan.

Obama interviewde schrijfster Marylinne Robinson, nodigde in zijn laatste weken vijf auteurs uit op de lunch en gaf een van zijn grote slotinterviews aan recensente Michiko Kakutami van The New York Times, over boeken en de noodzaak van lezen. Obama vertelde haar dat hij tijdens zijn presidentschap een dagboek bijhield, al was hij ontevreden over de hoeveelheid tijd die hij aan dat dagboek besteedde. Hij zag grote overeenkomsten tussen het schrijven van een boek en een toespraak: „Een deel van het handwerk van het schrijven van een goede toespraak is identiek aan elke andere vorm van goed schrijven. Is dit woord nodig? Is het het goede woord?” In zijn studententijd schreef de latere president korte verhalen.

Presidentiële memoires voldoen inhoudelijk zelden aan de hooggespannen verwachtingen. Die van Bill Clinton werden in NRC bekritiseerd om de „kleurloze stijl” en „het gebrek aan analyse”. George W. Bush („Het zal een schok zijn voor de mensen dat ik een boek kan schrijven”) was wat onthullingen betreft „nauwelijks serieus te nemen”. Diens vader, George H.W. Bush, publiceerde geen memoires. Ronald Reagan noemde zijn eigen An American Life „een geweldig boek” en voegde daaraan toe: „Ik ga het snel lezen.”

Verwacht wordt dat Michelle en Barack Obama een deel van hun royalty’s aan een goed doel geven. De uitgever heeft al laten weten een miljoen boeken te doneren aan First Book, a non profitorganisatie die boeken ter beschikking stelt aan achtergestelde kinderen. Wanneer de boeken zullen verschijnen is niet bekendgemaakt.

    • Arjen Fortuin