Recensie

Charmante ex-gevangene komt iets te dichtbij

Regisseur Kôji Fukada vertelt zijn psychologische drama op rustige wijze, via een uitgekiende mise-en-scène en een klassieke filmtaal.

De komst van ex-gevangene Yasaka (Tadanobu Asano) verstoort het leven van een gezin.

Hoe minder je weet over de plot van de Japanse film Harmonium, hoe beter. Het volstaat dat de komst van ex-gevangene Yasaka het leven van een gezin verstoort. Vader Toshio leest bij het ontbijt zwijgend de krant en heeft weinig oog voor de noden van zijn vrouw Akie en dochtertje Hotaru, die constant op een harmonium oefent. Ook verzwijgt hij een en ander. Zo verzuimt hij aanvankelijk zijn echtgenote te vertellen dat hij de altijd een keurig overhemd dragende Yasaka van vroeger kent. Waarom neemt hij de mysterieuze Yasaka zonder morren in huis en geeft hij hem een baantje in zijn werkplaats? Dat Yasaka steeds nét iets te beleefd en behulpzaam is, wekt argwaan bij zowel Akie als de toeschouwer.

Ook staat hij altijd net iets te dichtbij, wat het ongemak dat zijn komst teweegbrengt verder versterkt. Toch is niemand ongevoelig voor zijn charmes, een beetje zoals in Pasolini’s klassieker Teorema (1968). Hij brengt onvrede die onder het oppervlak sluimert naar boven, vooral bij de ongelukkig getrouwde Akie. Harmonium is een film waarin details tellen. Zo draagt Yasaka onder zijn smetteloze blouses altijd een wit T-shirt, behalve in een sleutelscène.

Lees het interview met Kôji Fukada: ‘Met geweld laat ik zien hoe eenzaam mensen zijn’

Regisseur Kôji Fukada vertelt zijn psychologische drama op rustige wijze, via een uitgekiende mise-en-scène. Hij gebruikt een klassieke filmtaal die een beetje uit de mode is geraakt. Shots zijn vrij lang, waarbij de camera vrijwel altijd stilstaat. Dan weet je als toeschouwer dat als de camera opeens handheld is, de regisseur je een teken geeft. Wat betekent de met een licht wiegende schoudercamera gedraaide scène waarin Yasaka en Hotaru elkaar passeren, elk aan een kant van de weg? Aan het eind van het fijnzinnige Harmonium weet je veel meer, maar nog steeds niet alles.

    • André Waardenburg