Breivik verliest hoger beroep over rechtenschending

De rechter oordeelde woensdag dat Breivik in de gevangenis niet onmenselijk wordt behandeld.

Anders Breivik bij een rechtszitting in januari. Foto Lise Aaserud / Reuters

Noorwegen heeft de mensenrechten van de extreem-rechtse massamoordenaar Anders Breivik niet geschonden. Dat heeft de Noorse rechter woensdag in hoger beroep bepaald, meldt persbureau Reuters. Breivik spande de rechtszaak in 2016 aan omdat hij vond dat hij inhumaan werd behandeld in detentie.

Vorig jaar besloot een rechter dat de 38-jarige Breivik inderdaad onmenselijk wordt behandeld, omdat hij veelvuldig in isolatie wordt opgesloten. Ook klaagde Breivik erover dat hij veelvuldig naakt gevisiteerd wordt, dat zijn privacy wordt geschonden en dat zijn cel te koud is. In het hoger beroep is deze uitspraak nu dus vernietigd.

Eerdere rechter gaf Breivik nog gelijk

Volgens Breiviks advocaten zou deze behandeling een schending zijn van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dat verbiedt het “inhumaan” behandelen van mensen. Eerder ging een lagere rechter In Oslo hierin dus nog mee, hoewel een inbreuk op Breviks privé- of gezinsleven ook toen al als niet-bewezen werd afgedaan.

Maar volgens die lagere rechter zou de eenzame opsluiting de geestelijke gezondheid van de terrorist schaden. Zij gelastte de Noorse staat destijds om de proceskosten van 331.000 Noorse kronen (omgerekend bijna 36.000 euro) te betalen. Rechter Helen Andenæs Sekulic zei in dat vonnis uit 2016:

“Het is een compleet afgesloten wereld met weinig menselijk contact. Het verbod op een onmenselijke en vernederende behandeling is een fundamentele waarde van een democratische samenleving.”

Aanslag

Dit oordeel kwam als schok voor veel nabestaanden van de 77 mensen die de terrorist vermoordde op het Noorse eiland Utøya. Breivik schoot daar tijdens een zomerkamp van de jeugdvereniging van de Noorse Arbeiderspartij tientallen mensen dood, voornamelijk jongeren. Eerder op de dag had de terrorist al een autobom tot ontploffing gebracht, waarbij acht mensen stierven. Breivik zit een celstraf van 21 jaar uit.

Lees ook: Breivik wil een menswaardig bestaan

De Noorse staat tekende dan ook beroep aan tegen de uitspraak. Zij is van mening dat het strenge detentieregime gerechtvaardigd is, omdat Breivik nog altijd een gevaarlijk individu is en erop uit blijft om zijn gewelddadige, extremistische ideologie te verspreiden. Breivik maakt geregeld rechts-extremistische gebaren bij hoorzittingen en zou contact willen zoeken met neonazi’s.

Breivik in beroep bij nog hogere rechter

De rechter mag de Noorse staat nu dus in het gelijk hebben gesteld. Op zijn beurt laat Breivik het er ook niet bij zitten. Zijn advocaat Oeystein Storrvik uitte woensdag onmiddellijk verbazing over zijn verlies in het hoger beroep. Hij kondigde aan de uitspraak aan te gaan vechten bij de Noorse Hoge Raad, de allerhoogste rechtbank van het land.

Mocht die instantie het oordeel in stand houden, dan kunnen Breivik en zijn advocaten ook nog naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stappen in een poging het huidige vonnis ongedaan te maken.

    • Casper van der Veen
    • Niels Posthumus