Wie beschermt kinderen in Libië?

Majorie Kaandorp kinderrechtendeskundige Unicef Dit jaar maakten al bijna 11.000 migranten de oversteek naar Italië. Kinderen hebben het het zwaarst in Libië, zegt Unicef.

Vluchtelingen en migranten aan boord van een rubberboot voor de Libische kust. Foto Santi Palacios/AP

Ze behandelen ons al kuikens. Ze slaan ons, ze geven ons geen behoorlijk water en voedsel. Sommigen sterven hier, door ziekte, ze bevriezen’. De getuigenis is van een 14-jarige jongen die uit Nigeria is gevlucht voor Boko Haram, en die nu vastzit in een van de 34 detentiekampen voor migranten in Libië.

In december sloeg de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten alarm over de „onmenselijke” omstandigheden in de kampen. Nu richt Unicef, het VN-Kinderfonds , de aandacht op de specifieke situatie van de tienduizenden kinderen en vrouwen die vanuit Libië de oversteek naar Italië willen wagen. Veel kinderen reizen alleen, ze worden samen met volwassenen opgesloten en zijn net als vrouwen vaak het slachtoffer van seksueel misbruik en mishandeling, los van hun volstrekte afhankelijkheid in handen van mensensmokkelaars, schrijft Unicef in een deze dinsdag verschenen rapport.

De getuigenis van het Nigeriaanse jongetje, dat ook alleen reisde, werd vorige maand opgetekend door een lokale ngo die in opdracht van Unicef nader onderzoek deed in Libië. De belangrijkste conclusie: „Niemand kan laten toestaan dat kinderen en vrouwen, de meest kwetsbaren onder de migranten, in zulke omstandigheden worden vastgehouden”, zegt kinderrechtendeskundige Majorie Kaandorp van Unicef.

Is dat kritiek op de EU die vluchtelingen wil terugsturen?

„Tegenhouden of terugsturen naar een land waar de situatie zo slecht is, is kwalijk. Brussel moet helpen de opvang te verbeteren, ook in Libië. In Brussel wordt nu gesproken over sneller terugsturen van migranten. In het geval van Libië worden kinderen dan echt beschadigd.”

Unicef wil dat er veilige routes komen en dat vluchtelingen op humanitaire gronden worden uitgenodigd. Is dat niet naïef?

„Kinderen moeten veilig zijn. Er zijn geen veilige manieren naar Europa te komen. Het enige alternatief zijn de mensensmokkelaars. Een andere uitweg is er niet voor de migranten.”

Ze zouden ook in hun geboorteland kunnen blijven?

„Daarom moet Europa afspraken maken met de herkomstlanden en investeren in hun economische ontwikkeling. Dat is de enige oplossing. Maar ik weet ook wel dat dat jaren zal vergen. Daarom moeten we blijven zorgen voor hulp en bescherming.”