Stemmers in het buitenland bezorgd over procedure

Briefstembureau

Nederlanders in het buitenland die per post hun stem willen uitbrengen voor de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart, vrezen dat hun stem te laat komt.

Het briefstembureau in Den Haag krijgt veel vragen van bezorgde Nederlanders in het buitenland die bang zijn dat zij niet op tijd hun stem kunnen uitbrengen voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. In totaal hebben 77.500 mensen laten weten te willen stemmen. Hiervan willen er zo’n 60.000 zelf een stem per post uitbrengen. De overige doen dat per volmacht.

Bij de vorige verkiezingen in 2012 waren er ruim 48.000 Nederlanders in het buitenland die wilden gaan stemmen. Het aantal stemgerechtigde Nederlanders in het buitenland bedraagt naar schatting zo’n 500.000. Om aan de verkiezingen mee te kunnen doen, konden belangstellenden zich tot 1 februari bij het stembureau voor het buitenland in Den Haag melden. Niet iedereen die zich hier heeft opgegeven zal ook daadwerkelijk gaan stemmen. In 2012 kwam 70 procent van de opgestuurde stembiljetten terug. Deels doordat stemgerechtigden in het buitenland hun benodigde papieren te laat ontvingen, waardoor ze niet meer op tijd konden worden teruggestuurd.

De Kieswet schrijft voor dat de biljetten uit het buitenland uiterlijk op 15 maart om 15.00 uur bij het stembureau in Den Haag binnen moeten zijn of op het briefstembureau dat bij 23 ambassades is ingericht. Maar met slecht functionerende posterijen in afgelegen gebieden is de vraag of dat voor iedereen haalbaar is. De voornaamste klacht van kiezers in het buitenland is dan ook dat zij de spullen te laat of niet krijgen.

De eenvoudigste oplossing is om voor stemgerechtigden in het buitenland stemmen via internet mogelijk te maken. Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) wilde vorig najaar een experiment beginnen maar zag hier vanwege veiligheidsrisico’s vanaf.

Oranje envelop

Eelco Keij heeft zich woordvoerder gemaakt van de kiezers in het buitenland. Hij staat op plek 39 van de kandidatenlijst van D66 en trekt met de slogan ‘Voor Nederlanders in het buitenland’ de wereld over in de hoop 16.000 voorkeurstemmen te krijgen waardoor hij rechtstreeks in de Tweede Kamer zal worden gekozen. Hij vindt dat het Nederlanders eenvoudiger gemaakt moet worden hun stem uit te brengen.

Zo laakt hij het wettelijke voorschrift dat het stembiljet in een speciale oranje envelop moet worden teruggestuurd naar Den Haag. Die envelop wordt samen met het stembiljet en stempas naar de kiezers gestuurd. Vooral voor mensen in afgelegen gebieden kan dit een tijdrovende zaak zijn. Hij stelt dan ook voor stembiljetten per e-mail naar de kiezers te versturen die vervolgens zelf een envelop kunnen uitprinten. Amerikanen hebben deze mogelijkheid ook.

Tevens stelt hij voor om de wet zodanig te veranderen dat de stembiljetten niet op verkiezingsdag in Den Haag binnen moeten zijn maar dat het poststempel in het land van verzending op de dag van de verkiezingen geldt als uiterste datum.