Elon Musk - CEO van Tesla - heeft een nieuwe droom: mensen naar de maan

Maanmissie

SpaceX wil in 2018 twee mensen rond de maan laten vliegen, als eerste private bedrijf ooit. Maar oprichter Elon Musk mist vaker deadlines.

Lancering van de Falcon 9-raket van SpaceX vanuit Californië op 14 januari 2017, de eerste lancering sinds de explosie van een vergelijkbare raket in september 2016. Foto EPA/SpaceX

Underpromise, overdeliver, luidt de kantoorwijsheid. Als je meer levert dan je belooft, is je baas sneller tevreden. Maar aan Elon Musk is dat cliché niet besteed. De Zuid-Afrikaanse ondernemer doet doorlopend enorme beloftes die hij afwisselend wel, niet, of te laat waarmaakt. Van optimistische voorspellingen over raketlanceringen tot hele hoge doelen voor aantallen verkochte Tesla-auto’s: aandeelhouders, media en het grote publiek weten nooit helemaal aan welke ambities ze Musk kunnen houden.

Maandag deed hij een nieuwe belofte. Zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX zal in 2018 twee privé-personen in een baan rond de maan brengen. Dat zou de eerste toeristische maanmissie ooit worden. Het gaat om twee personen, nu nog anoniem, die SpaceX zouden hebben benaderd voor hun bijzondere tripje. „Ze hebben al een significante aanbetaling gedaan”, volgens het persbericht. Technische details ontbreken vooralsnog en in september vorig jaar ontplofte er nog een onbemande raket van SpaceX.

Telkens doelen missen

Vorige week moest Musk toegeven dat een onbemande Mars-missie van SpaceX, die hij eerder aankondigde voor 2018, nu pas op zijn vroegst in 2020 gaat plaatsvinden. De beurskoers van zijn andere bedrijf Tesla kelderde de afgelopen week met 12 procent omdat de autofabrikant telkens belangrijke streefcijfers mist.

Dat Musk toch elke keer weer volop in de aandacht komt met zijn beloftes, is omdat hij ook zeldzaam veel wél voor elkaar krijgt.

Hij heeft met Tesla zo’n beetje eigenhandig elektrische auto’s hip gemaakt, zijn project om de grootste batterijenfabriek ter wereld te bouwen (de Gigafactory in Nevada) ligt grotendeels op schema. In welke categorie deze maanreis gaat vallen, is koffiedik kijken.

De grote beloftes passen perfect in Musks strategie. Hij wil zichzelf positioneren als degene die de wereld aan de duurzame energie gaat helpen, en bovendien van de mensheid „een multiplanetaire soort” wil maken. „Dat is cruciaal voor onze overleving op lange termijn,” zegt hij vaak.

Lees ook dit NRC-interview met Elon Musk: Red ons, Elon

Bizar of onrealistisch

Om de investeringen en het talent aan te trekken om die enorme ambities waar te maken, zijn moonshots in Silicon Valley een beproefd concept: aansprekende en zeer moeilijk te bereiken doelen. Veel letterlijker had Musk die term niet kunnen nemen. Het praktische nut van een bemande maanmissie mag dan discutabel zijn, het laat techneuten in Silicon Valley tenminste weer eens buiten de bekende wereld kijken, en het zorgt ervoor dat er binnen Elon Musks bedrijf een gemeenschappelijk doel leeft.

Sommige van zijn moonshots die eerst als bizar of onrealistisch werden weggezet, lijken zowaar te lukken. Toen Musk in 2012 een plan presenteerde voor een Hyperloop – een kilometerslange, vrijwel luchtledige buis voor personentransport met 1.200 kilometer per uur – was er vooral veel ongeloof. Maar Dubai kondigde eind vorig jaar aan dat het, echt waar, in 2021 de eerste passagiers door zo’n Hyperloop wil laten schieten. Ook weer een voorspelling – maar wel gesteund door overheidsinvesteringen van de olierijke Verenigde Arabische Emiraten.

Met bemande ruimtevaart is al veel ervaring opgedaan. Maar altijd kan er veel misgaan. Een nieuw systeem is nooit perfect.

Beloftes maskeren met beloftes

Wat Musk ook slim doet, is zijn enorme beloftes goed timen. Die komen vaak precies op het moment dat ze minder welgevallige publiciteit overschaduwen. Eind september 2016 kondigde Musk aan dat hij een bemande missie naar Mars wil lanceren, misschien al in 2022. Dat werd wereldnieuws. Die aankondiging kwam amper een week nadat zijn onbemande Falcon-raket was ontploft. Daarna had iedereen het ineens weer over de fascinerende plannen van Musk, niet over zijn mislukking.

Het nieuws over de maanmissie komt nu ook weer precies op het moment dat de kritiek op de haalbaarheid van zijn ambities toeneemt. Het zit er dik in dat de maanmissie nu opnieuw meer krantenkoppen haalt dan de niet gehaalde doelen van Tesla.

Gebroken beloftes maskeren met nieuwe beloftes. Beleggers in Tesla worden in elk geval steeds zenuwachtiger van het feit dat de overgrote meerderheid van de beurswaarde van het bedrijf gebaseerd is op één enkele valuta: de onwaarschijnlijke, maar oh zo aantrekkelijke ambities van Elon Musk.