Aantal mensen dat bijstand ontvangt blijft stijgen

Dat komt vooral door asielzoekers die een verblijfsvergunning kregen. Het aantal bijstandsgerechtigden uit Nederland nam juist licht af.

Uitkeringsinstantie UWV. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Het aantal mensen dat in Nederland bijstand ontvangt is in 2016, net als in 2015, gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Eind 2016 waren er 467.000 bijstandsgerechtigden, 18.000 meer dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De stijging is volledig toe te schrijven aan personen met een niet-westerse migratieachtergrond. Voor een groot deel gaat het om mensen die asiel hebben
aangevraagd in Nederland en een verblijfsvergunning kregen. Vervolgens kunnen zij aanspraak maken op een bijstandsuitkering. Het aantal bijstandsgerechtigden uit Nederland of een ander westers land nam het afgelopen jaar juist licht af.

Het aantal mensen dat bijstand ontvangt is sinds 2009 elk jaar toegenomen. Het gaat om een toename van 163.000 mensen. In 2013 was de toename met 32.000 het grootst. De twee daaropvolgende jaren was de groei met 21.000 en 15.000 mensen steeds kleiner, maar in 2016 groeide het aantal bijstandsgerechtigden weer sterker.

Vooral meer jongeren en ouderen in de bijstand

Het afgelopen jaar kwamen net als een jaar eerder vooral meer jongeren en ouderen in de bijstand terecht. In de groep van 45 jaar tot de AOW-leeftijd waren dat 10.000 mensen, bij de jongeren tot 27 jaar 7.000.

In de groepen 45 jaar tot de AOW-leeftijd en 27 tot 45 jaar is het aantal mensen in de bijstand een veelvoud van het aantal in de jongste categorie:

Meeste uitkeringen in Rotterdam en Leeuwarden

In heel Nederland waren er eind 2016 41 bijstandsgerechtigden per duizend inwoners. Die verhouding loopt in verschillende regio’s sterk uiteen: zo is de bijstandsdichtheid in de gemeenten met minstens honderdduizend inwoners het grootst in Rotterdam (96 per 1.000) en Leeuwarden (82 per 1.000). Dit kan er volgens het CBS op duiden dat het arbeidsaanbod en de arbeidsvraag in een dergelijke regio minder goed op elkaar aansluiten. Op die manier is de doorstroom van bijstandsgerechtigden, zeker als het gaat om langdurig werklozen, naar een baan minder soepel. In Rotterdam is 57 procent van de bijstandontvangers langdurig werkloos, in Leeuwarden 47 procent.

In de gemeenten Westland (20 per 1.000) en Haarlemmermeer (21 per 1.000) is de bijstandsdichtheid het laagst.

Correctie: in een eerdere versie van dit stuk stond een foutieve grafiek