Wie presenteerde zich bij RTL het beste als potentiële premier?

Politiek Panel D66-leider Pechtold en PvdA-lijsttrekker Asscher presenteerden zich zondagavond in het eerste tv-debat het beste als alternatief voor de afwezige premier Rutte, vindt het Politiek Panel van NRC.

De vijf lijsttrekkers zondagavond voor aanvang van het RTL-debat in De Rode Hoed in Amsterdam. Foto ANP / Bart Maat

Het RTL-debat heette al geen ‘premiersdebat’ meer door de afwezigheid van Mark Rutte (VVD) en Geert Wilders (PVV). Toch was het nog steeds geen vreemde naam, want de aanwezige lijsttrekkers probeerden in ieder geval wel om zich presenteren als potentiële premier. Wie slaagde daar het beste in?

D66-leider Alexander Pechtold, zegt 44 procent van het panel. „Hij slaagde er beter in dan Sybrand Buma [CDA] om zich boven de partijen op te stellen en dat met een vleugje humor te omlijsten”, zegt een oud-GroenLinks-politicus. Volgens een rechtse strateeg had Pechtold ook het voordeel dat „Asscher, Klaver en Roemer niet echt konden overtuigen op links en Buma niet op rechts, dus ging Pechtold er met de buit vandoor”.

Een tweede plek is voor PvdA-leider en vicepremier Lodewijk Asscher. Opvallend, want hij loopt flink achter in de peilingen en kon in het debat als enige aangesproken worden op het beleid van het kabinet-Rutte II. „Asscher stond er het meest premierwaardig bij”, zegt een D66’er. „Bindend en boven de partijen staand.”

Asscher bleef wel erg rustig tijdens het debat, volgens een oud-PvdA-strateeg. „Het contrast, ook visueel, met Klaver (inclusief jongensdas) was aanzienlijk”, zegt hij. „Qua attitude net meer gezag dan Pechtold.” Ook een CDA’er zag dat: Asscher „bofte dat Klaver bepaald niet volwassen overkwam”.

Sybrand Buma kon zich, dankzij de afwezige Rutte en Wilders succesvol presenteren als de meest rechtse kandidaat. Maar zijn presentatie viel tegen. Hij was „bozig”, zeggen twee CDA’ers. Een van hen vond hem ook „te weinig staatsman om zich als premierwaardig te presenteren.”

‘Links te druk met zichzelf’

Een aantal insiders had liever geen keuze willen maken. Een nieuwe potentiële premier is volgens hen nog niet opgestaan. „Links was te druk met zichzelf bezig om een bedreiging te vormen”, zegt een oud-CDA-strateeg. En Pechtold en Buma kunnen zich pas echt bewijzen zodra zij met premier Rutte zelf in debat gaan, komende zondag bij het Carré-debat bijvoorbeeld.

Nog maar een kleine 7 procent van het panel denkt dat het debat van afgelopen zondag een „grote invloed” zal hebben op de verkiezingsuitslag. Toen we die vraag vooraf stelden, verwachtte nog ruim 27 procent dit. Een andere CDA’er zegt dat Haagse insiders weliswaar allemaal keken, „maar veel meer mensen waren bezig met zaken als Feyenoord-PSV, Boer zoekt Vrouw en carnaval.”