Waarom Trump in de Arabische wereld ook vrienden heeft

President Trump Het lijkt tegenstrijdig, maar Arabieren kunnen pro-Trump zijn. Omdat hij duidelijkheid schept. Of uit leedvermaak.

Foto Natasha Yazbeck/AP

Donald Trump heeft veel vrienden in Libanon. Meer dan 60.000, als het aantal mensen dat de Facebook-pagina ‘Vrienden van Donald J. Trump in Libanon’ heeft geliked een maatstaf is.

Dat Arabieren pro-Trump kunnen zijn, lijkt op het eerste zicht tegenstrijdig. Maar de Arabische wereld is geen monolithisch blok. Veel sunnitische landen zijn Trump goed gezind omdat zij hopen dat hij strenger zal zijn voor Iran. Obama’s Iran-deal werd door velen gezien als een groen licht voor nog meer Iraanse bemoeienis in de regio. Anderzijds zijn de Golfstaten bezorgd dat hun militaire bondgenootschap met Washington op de helling komt te staan.

Om diezelfde reden heeft president Assad van Syrië zich positief uitgesproken over Trumps inreisverbod voor moslims: Assad hoopt dat de VS onder Trump van kamp zullen veranderen. Ook IS ziet Trump wel zitten: het hoopt dat een inreisverbod nieuwe rekruten zal opleveren.

De commentaren op de Libanese Trump-pagina lijken grotendeels van christenen te komen. Op de vraag ‘Wat zou u aan Donald Trump vragen?’ antwoordt ene Giorgio Dagher: „Ik zou hem vragen of Libanese christenen visumvrij naar de VS mogen reizen.”

De vraag verraadt dat veel christenen op een uitzondering hopen. Zij zijn geen moslims, en sommige Libanese christenen beschouwen zichzelf niet eens als Arabieren maar afstammelingen van de Feniciërs.

Geen geld voor samenzweringen

Ook in Egypte kan Trump op sympathie rekenen, en niet alleen bij christenen. Aanhangers van president Sisi zagen met trots hoe hun leider de eerste was die met Trump werd doorverbonden na zijn overwinning. Trump en Sisi zien elkaar als bondgenoten in de strijd tegen het terrorisme, terwijl Hillary Clinton altijd begon over mensenrechten. Dat onder Trump de Moslimbroederschap mogelijk als terroristische groepering zal worden aangeduid, speelt ook mee.

„Mensen in het Midden-Oosten zitten ingewikkelder in elkaar dan vaak wordt aangenomen”, zegt Timothy Kaldas, medewerker van het Tahrir Institute for Middle East Policy, vanuit Kairo. Zo zijn het in Egypte niet alleen Sisi-aanhangers die Trump steunen, zegt Kaldas. „Dat speelt mee: voor de Sisi-aanhangers waren Obama en Clinton bondgenoten van de Moslimbroederschap. Maar veel mensen kijken ook naar de staat van de regio na acht jaar Obama. Naar Libië dat uiteengevallen is, of naar Syrië, waar Obama volgens de een te weinig heeft gedaan, volgens de ander juist te veel. Er is het gevoel dat het niet veel slechter kan.”

Die houding zie je ook terug in commentaren op sociale media in Egypte. Die verraden ook onzekerheid over Trumps toekomstig beleid met betrekking tot het Midden-Oosten. Wordt Trump een isolationist of juist niet, gezien zijn nadruk op de strijd tegen IS?

Ik ben blij omdat zogenaamde liberalen in Amerika en de rest van de wereld nu geconfronteerd worden met het ware gezicht van Amerika.

„Trump is goed voor de Arabische wereld omdat hij geen geld gaat uitgeven aan samenzweringen tegen staten zoals zijn voorganger”, zegt Enas Hamdy op Facebook. „Geen oorlog meer in Syrië en Irak, en een neutrale positie in de Palestijnse kwestie: dat is lang niet slecht.”

„Trump beseft het gevaar dat uitgaat van de baarden (fundamentalisten, red.) en hij weet dat de manier om hen tegen te houden is door de politieke leiders hier te steunen”, zegt Ahmed Samah op Facebook.

Volgens Dandrawi al-Hawari, mede-oprichter van de populaire krant Youm7, is er ook leedvermaak. „Wij zijn het beu om van het Westen lessen te krijgen in democratie”, zegt hij aan de telefoon. „Welnu: in Amerika zijn miljoenen mensen de straat opgegaan tegen hun democratisch verkozen president. Hoe voelt dat?”

Lees ook: In het Midden-Oosten wordt het geen vrede, waarin correspondent Gert Van Langendonck vertelt over de Arabische wereld in 2017.

Het ware gezicht van Amerika

Dan zijn er Arabieren die vinden dat Trump duidelijkheid schept. Omar Kamel, een muzikant en blogger die actief was in de Egyptische revolutie van 2011, schreef de dag na Trumps overwinning een artikel onder de titel: ‘Ik ben Arabier en velen onder ons zijn blij dat Trump heeft gewonnen’.

„Begrijp mij niet verkeerd: ik ben niet blij omdat ik denk dat Trumps beleid beter zal zijn, integendeel”, zegt Kamel. „Ik ben blij omdat zogenaamde liberalen in Amerika en de rest van de wereld nu geconfronteerd worden met het ware gezicht van Amerika.”

Obama, stelt Kamel, was voor het Midden-Oosten lang niet de sympathieke figuur die velen in het westen in hem zien. „Voor Pakistanen was hij een koelbloedige moordenaar, voor de Egyptenaren de zoveelste president die een militaire dictatuur steunt met geld en wapens. Voor de Jemenieten is hij degene die Saoedi-Arabië helpt het armste land van de Arabische wereld te verwoesten. Nee, Trump is niet beter. Maar Trump dwingt Amerika om toe te geven wat het geworden is.”

Christenen die denken dat zij onder Trump een streepje voor hebben kunnen nog van een koude kermis terugkomen. Trump heeft dan wel gesuggereerd dat christenen onder zijn bewind een voorkeursbehandeling zullen krijgen, maar hoe weinig die belofte waard is bleek vorige maand toen Trumps inreisverbod van kracht werd. Twee christelijke families uit Syrië die een nieuw leven zouden beginnen in Philadelphia werden zonder pardon op een retourvlucht naar het Midden-Oosten gezet. Er was leedvermaak op het Internet toen bleek dat hun familie in de VS op Trump had gestemd.

„Jullie zitten hier de president te bedanken alsof hij deze pagina leest”, snoeft Kamal El-Berjaoui op de Libanese Trump-pagina. „Maar jullie betekenen niets voor hem. Hij weet niet eens dat jullie bestaan.”