Jonge critici van Poetin: ‘Nog niet alles is verloren’

Herdenking Nemtsov

Vijftienduizend Russen liepen zondag mee in de protestmars tegen de moord op oppositieleider Nemtsov, twee jaar geleden.

Foto Tatyana Makeyeva/Reuters

Als er überhaupt enige hoop is voor de liberale oppositie in Rusland, dan wordt die belichaamd door Vjatsjeslav en Michaïl: beiden zeventien jaar oud, nog maar net begonnen aan de economische faculteit,de acne nog in het gezicht.

Nog nooit eerder hebben Vjatsjeslav en Michaïl gedemonstreerd. Maar zondag, bij de derde herdenkingsmars voor de vermoorde oppositieleider Boris Nemtsov, voelden ze zich geroepen. „Als niemand bereid is om iets te doen, zal er nooit iets veranderen in dit land”, zegt Vjatsjeslav vastberaden.

Vjatsjeslav en Michaïl waren 15 toen Boris Nemtsov op 27 februari 2015 in zijn rug werd geschoten op de Grote Zamoskvoretsjki-brug, op een steenworp afstand van het Kremlin. De Tsjetsjeense huurmoordenaar en zijn medeplichtigen moeten nog worden veroordeeld. De opdrachtgevers van de moord zijn buiten het onderzoek gebleven.

Vast in het zadel

Sinds de moord zijn er in Rusland regionale verkiezingen geweest en is er een nieuw parlement gekozen. Alhoewel duidelijk is dat die verkiezingen niet eerlijk zijn verlopen, zijn de gevolgen duidelijk genoeg: Poetins partij Verenigd Rusland zit vaster in het zadel dan ooit.

Volgend jaar gaat Poetin op voor zijn vierde termijn als president. Zijn enige serieuze uitdager, Aleksej Navalny, werd vorige maand opnieuw veroordeeld in een nepzaak die eerder door het Europees Hof voor de rechten van de mens met de grond werd gelijkgemaakt. Het belette de Russische rechter niet om vrijwel hetzelfde vonnis opnieuw voor te lezen. Navalny kreeg gewoon opnieuw vijf jaar voorwaardelijk – waardoor hij niet mag meedoen aan de verkiezingen.

Jongeren in de politiek

Toch zijn er nog steeds jonge mensen die de politiek in willen. Zoals Dmitri Androsov, die zich met 27 lentes al een „een oude man” noemt als hij staat te praten met een negentienjarige activiste. Androsov, opgeleid als leraar Duits, meldde zich direct na de moord bij de oppositiepartij Parnas. „Nemtsovs partij. Dat was voor mij genoeg.” Androsov was afgelopen september kandidaat voor een zetel in het parlement, maar trok niet meer dan vijfduizend stemmen in zijn Moskouse kiesdistrict – 3 procent van de kiezers. Daar was Dmitri toch behoorlijk teleurgesteld over, lacht zijn vriendin.

Maar Dmitri geeft niet op. In september gaat hij op voor een plaats in een van Moskous wijkvertegenwoordingen – het laagste niveau. „De hoop is dat dat makkelijker zal gaan’’, zegt Dmitri. Inmiddels volgt hij een politieke opleiding die worden georganiseerd door Parnas en ‘Open Rusland’, de beweging van voormalig oligarch Michaïl Chodorkovski.

De 21-jarige student Michaïl Rogov volgt het programma ook – en hij is nog niet eens lid van een politieke partij. Ook Michaïl gaat op voor een plaats in de gemeenteraad. De ‘onafhankelijke’ raadsleden moeten zorgen voor voldoende steun voor het liberale oud-Doema-lid Dmitri Goedkov, die zich verkiesbaar wil stellen voor het burgemeesterschap van Moskou.

„Mijn generatie is politiek niet erg actief”, zegt hij, terwijl hij met twee handen een Russische vlag vast houdt. „Maar als ik het publiek hier zie, krijg ik weer hoop. Nog niet alles is verloren.”

Ongeveer 15.000 Russen lopen door het centrum van Moskou, deze zondag – een stuk minder dan vorig jaar. „Natuurlijk”, zegt Dmitri Androsov. „de oppositie staat er beroerd voor. Maar wij doen wat we moeten doen. We kunnen niet anders.”