Column

In Jemen zet Saoedi-Arabië nu zelfs het hongerwapen in

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Vrouwelijke strijders bij anti-Saoedisch protest in de Jemenitische hoofdstad Sana’a. Foto Mohammed Huwais/AFP

Waarom schrijf ik vandaag wéér over Jemen, vraagt u zich af. Omdat zich een Saoedisch hongerbeleg aftekent om de Houthirebellen en hun bondgenoten nu eindelijk uit de hoofdstad Sana’a te verdrijven. Dat is een oude tactiek: u en ik herinneren ons natuurlijk Leiden, 1574, het tweede beleg. Het eerste, door Alva, had de stad makkelijk overleefd, maar toen kwamen de Spanjaarden terug. Burgemeester Van der Werff zou zijn hongerende burgers zijn eigen lichaam te eten hebben aangeboden, zo erg was het.

Bijna twee jaar geleden verkondigde Saoedi-Arabië dat de Houthirebellen, die toen zelfs het zuidelijke Aden in handen hadden, binnen een paar weken naar hun noordelijke stamgebied zouden zijn teruggeslagen. Kijk nu op het kaartje van Jemen dat Risk Intelligence (@riskstaff) vorige week op Twitter publiceerde. Houthi’s en geallieerde troepen van ex-president Saleh hebben nog steeds een heel belangrijk deel van Jemen in handen, inclusief Sana’a. Niet omdat ze zo veel hulp van Iran krijgen, zoals de Saoediërs zeggen om hun oorlog te verdedigen, want daarvan is nog altijd geen bewijs. Maar omdat het geharde rebellen zijn die al tientallen jaren voor hun zaak vechten.

VN en andere hulporganisaties roepen al geruime tijd dat de aanhoudende luchtaanvallen op de infrastructuur een humanitaire crisis hebben veroorzaakt. Die verergert. Meer dan 17 van de 26 miljoen Jemenieten zijn volgens de VN op dit moment niet in staat zich behoorlijk te voeden. Zeven miljoen van hen naderen uithongering. Hou even in het achterhoofd dat het land voor 80 tot 90 procent afhankelijk is van geïmporteerd voedsel. De vliegvelden zijn verwoest dan wel geblokkeerd. Nu proberen de Saoediërs samen met troepen van de regering van president Hadi, die zij terug in Sana’a willen krijgen, alle havens van de Rode Zeekust te „bevrijden”. Daarvoor hebben ze ook extra wapenhulp aan Washington gevraagd.

De humanitair coördinator van de VN in Jemen, Jamie McGoldrick, sprak vorige week van de „militarisering” van de Rode Zeekust. Hij zei daarover „diep bezorgd” te zijn. Door de gevechten zijn de havens steeds minder te gebruiken. Bovendien dreigen toenemende gevechten rond de havens de hele voedselvoorziening af te snijden.

„Het is onmenselijk de economie of voedsel te gebruiken als middel om oorlog te voeren, en het is in strijd met het internationaal oorlogsrecht”, zei McGoldrick. Maar ja, respect voor het oorlogsrecht is tegenwoordig ver te zoeken. Het Syrische regime gebruikt dezelfde hongertactiek om oppositiebolwerken te slechten, en wie bombardeert er nou geen ziekenhuizen vandaag de dag?

Uiteindelijk werd Leiden ontzet, maar wat gebeurt er met Jemen? Ik ben bang dat niemand genoeg is geïnteresseerd om in te grijpen, door bijvoorbeeld geen wapens meer te leveren. Of liever gezegd, er voldoende belang bij denkt te hebben. Want willen we de Saoediërs boos maken? Of de wapeninkomsten kwijt?

Ik zou zeggen: ja! Maar ik voorspel: Amerikanen (en Britten) leveren meer wapens, de Saoediërs gaan gewoon door, en straks is er een echte hongersnood in Jemen.