Oscar-documentaires raken ons met de rauwe realiteit

Life Animated

Ze dansen en zingen in La La Land, ze ruziën theatraal in Fences. Zoals altijd eisen de beste speelfilms de aandacht op in de week voor de Oscar-uitreiking. Ook dit jaar overschaduwen zij met hun filmsterren en pr-campagnes de korte en lange documentaires die genomineerd zijn voor hun treffende weergave van de rauwe realiteit.

Maar juist dit jaar zijn de docs de moeite waard - actueel en ontroerend. 4.1 Miles , een film van slechts 21 minuten, brengt de gevolgen van de Europese vluchtelingencrisis in beeld vanuit Griekenland. Op het Italiaanse eiland Lampedusa speelt hetzelfde thema, getoond in Fire at Sea. White Helmets duikt in de Syrische burgeroorlog, en 13th (beiden op Netflix) is een razende aanklacht tegen het gevangenissysteem. O.J.: Made in America gaat over het oneindige Amerikaanse conflict rond kleur en afkomst.

Míjn favoriet is niet boos, niet heftig, niet pamflettistisch. Autistische Owen is de hoofdpersoon in Life Animated. Als zoon van journalist Ron Suskind groeide hij letterlijk sprakeloos op. Totdat zijn vader ontdekte dat Owen via de taal en beelden van Disney-tekenfilms wèl te bereiken viel.

Trailer Life Animated


Regisseur Roger Ross Williams won in 2009 al een Oscar voor de doc Music by Prudence, eveneens over gehandicapten die zich niet laten kisten door hun beperkingen. „Het gaat me om verhalen over ‘de ander’,” zei hij onlangs tijdens een paneldiscussie in Los Angeles. “Mensen buiten de mainstream, mensen die zichzelf beschouwen als outsider.”

Wie dit jaar zal winnen? Tot spijt van velen vielen knap gemaakte topdocs als Weiner (portret van totale corruptie) en Tower (over de eerste school shooting) eerder af. De favoriete frontrunner in het Hollywood-circuit is nu 13th. Regisseur Ava DuVernay is hot als regisseur van Selma (2014) en de fijne, door Oprah Winfrey geproduceerde tv-serie Queen Sugar.

Trailer 13th


Life Animated heeft wel fans - wellicht ook binnen de Academy. De documentaire staat ver van de actualiteit, maar gaat wel over wat het betekent om mens te zijn. Om te kunnen denken, praten, communiceren en liefhebben. Owen en zijn vader Ron laten zien dat autisme - nu weer in het nieuws omdat Robert DeNiro schandalig genoeg de samenzwering blijft voeden dat inentingen autisme zou kunnen veroorzaken - die puur menselijke behoeften niet in de weg hoeft te staan.

Zij plagen elkaar. Ze stellen moeilijke vragen. Ze huilen en lachen om elkaar. Net als de beste films die dit weekend een Oscar verdienen, raken ze de kijkers.