Natuur-alarm: bosolifant verdwijnt snel door stropers

De bosolifant zijn kleiner dan de savanne-olifanten. Ze leven in de bossen van Centraal- en West-Afrika, maar worden zeer ernstig bedreigd.

Bosolifant in het Loango National Park in Gabon Foto Istock

De bosolifant wordt in een razend tempo uitgeroeid door stropers. Sinds 2004 is de populatie bosolifanten in het grootste natuurpark van Gabon met 80 procent afgenomen. Het park is beschermd natuurgebied, maar dat houdt de stropers uit buurland Kameroen niet tegen. Een groep biologen uit Afrika, Europa en de VS slaat daarom deze week alarm in Current Biology.

Het verlies in het Minkébé Nationaal Park is ongekend. Van de circa 33.000 olifanten die in 2004 nog in het park leefden, zijn er nu nog maar 7.000 over. Dat is een daling van meer dan 25.000 olifanten. De biologen brachten het aantal olifanten in het natuurpark in kaart door mesthopen te tellen.

De bosolifant (Loxodonta cyclotis) is de minst bekende van de drie olifantensoorten. Bosolifanten zijn genetisch verschillend van savanne-olifanten die ook in Afrika leven. Bosolifanten zijn kleiner, hebben naar verhouding grotere slagtanden en leven in kleinere sociale groepen. Bosolifanten leven in de bossen van Centraal- en West-Afrika, maar staan daar ernstig onder druk: volgens een olifantenrapport van natuurorganisatie IUCN uit september leven er naar schatting nog 25.000 in Centraal-Afrika en 11.500 in West-Afrika.

In natuurpark Minkébé hebben parkwachters tussen 2012 en 2015 161 karkassen gevonden.

Stroperij is de grootste bedreiging voor de bosolifant. In Minkébé hebben parkwachters tussen 2012 en 2015 161 karkassen gevonden. En uit genetisch onderzoek blijkt dat het meeste illegale ivoor dat in 2012 en 2013 in Hongkong, Maleisië en Togo in beslag is genomen, afkomstig is uit het gebied waar Minkébé toe behoort.

De biologen zien twee fronten in de slag om de bosolifant: aan de zuidkant van het park en in het noorden, aan de grens met Kameroen. De problemen aan de noordkant zijn het grootst. Hier is het nationaal park „van zijn olifanten ontdaan”. De stropers komen er van over de grens: de nationale snelweg N9 loopt in Kameroen op een paar kilometer van het park.

De bescherming van bosolifanten was lange tijd ineffectief omdat de parkdienst (ANPN) te weinig mankracht en middelen had om op te treden. Pas na aanhoudende berichten over stroperij werd in 2011 het budget van het park verdubbeld en een parkpolitie opgericht. In dat jaar hebben Gabonese parkwachters 6.000 Kameroenese illegalen het park uitgezet. In 2012 besloot Gabon ook om haar ivoorvoorraden te verbranden.

Prijzenswaardig, vinden de onderzoekers, maar niet genoeg om de bosolifant te redden. Stroperij is een internationaal probleem, gedreven door de vraag uit Azië en gefaciliteerd door criminele netwerken.Het team uit ook kritiek op internationale natuurorganisatie IUCN. Die erkent de bosolifant niet als aparte soort en zet de bosolifant niet op de lijst van ernstig bedreigde soorten, volgens de onderzoekers uit vrees dat sommige landen zich dan terug zullen trekken uit internationale verdragen die de handel in ivoor beperken. IUCN was niet bereikbaar voor commentaar.