Recensie

Kunst in Almere draait vooral om bestaansrecht opeisen

Het is geen eenvoudige opgave: kunst in Almere. Twee tentoonstellingen tonen een staalkaart van de nog altijd jonge stad.

Werk van Marlou Fernanda & Kasprico. Beeld KAF

Stel, je bent jong en je groeit op in Almere, een stad waarvan de coolness een alternatief feit is. Wat doe je, hoe kun je je manifesteren? Met street art bijvoorbeeld, zo blijkt in de verbouwde KAF, Kunstlinie Almere Flevoland. Dit cultureel centrum brengt kunst, theater, muziek, educatie, architectuur – waaronder een maquette van Almere in Lego – en, sinds kort, beeldende kunst. Eind januari opende het met twee tentoonstellingen een vleugel met expositiezalen. House of Arts, tentoonstelling nummer een, wijdt twee zalen aan Kamp Seedorf, een Almeers collectief van anonieme street artists. Van papier maken ze meer dan manshoge silhouetten van eigentijdse helden – Clarence Seedorf ja, en Bergkamp, Agassi, Nel Veerkamp zelfs. Deze plakken ze illegaal in fietstunnels en op vergeten plaatsen in de stad. Misschien voelen ze zichzelf ook een beetje vergeten, dan is dit een mooie revanche. En ze hebben nog een wapen: straatnaambordjes vervangen. Zodoende heeft (of had) Almere al een Beastie Bos, een Zwarte Schapenstraat, een The Empire Strikes Backstraat – gefotografeerd net toen een scootmobiel de doorzonwoningen passeerde. Soms heb je geluk als fotograaf.

House of Arts een staalkaart is van wat er in Almere te vinden is

Beeld KAF

Schilderingen en foto’s van deze illegale acties sieren nu – legaal – de verbouwde Kunstlinie. Het gebouw stond er al tien jaar, heeft nu meer culturele huurders, en nieuwe zalen die ruim zicht geven op het water. Het mooiste plekje van Almere. Maar kunst in Almere is geen eenvoudige opgave. Museum De Paviljoens werd opgedoekt, de muziekschool sloot tijdelijk, en nu geldt de Primark als grootste trekpleister. Bewoners betrekken is van groot belang en daarom programmeert de KAF lokale kunst, zoals Kamp Seedorf, dat overigens in de hele Randstad actief is. Zo ziet het er ook uit, alsof het uit Amsterdam Noord of Rotterdam had kunnen komen, niet heel uniek. Dat lijkt een beetje de crux nu voor de KAF en voor kunst in Almere: eigenheid. Inwoners van veertig plus zijn veelal elders opgegroeid en hebben hun culturele referenties van daar, Almeerse twintigers hebben dat niet. Die kennen alleen Almere.

Daarbij dient House of Arts vooral om te bewijzen dat Almere en omgeving überhaupt kunst hebben. Het mengt street art, glaskunst, architectuur, mode, van alles. Voor inhoudelijke samenhang moeten we bij de tweede tentoonstelling zijn, Magical Mystery Tour. Zestien jonge kunstenaars, de helft uit Almere, tonen eenzelfde mentaliteit als Kamp Seedorf: bestaansrecht opeisen. This. My Body heet een fotowand van JeanPaul Paula en Florian Joahn: zelfbewuste blikken, hoge hakken, opvallende mode, ingesnoerde torso’s – hier ben ik, en dat zul je weten ook.

En zo kijkt de rest van de kunst ook. Felkleurige schilderijen van Marlou Fernanda en Kasprico zijn een mix van Picasso, Gauguin, sneakers en zelfportretten – veelal nota bene in 2017 gemaakt. Haast en hartstocht heeft deze tentoonstelling, waar videokunst eruit ziet als muziekclips, fotografie als modeshoots, schilderkunst als street art. Als geheel is het jong, urban, dynamisch en allesbehalve geraffineerd. Maar al is het beeldend vaak onder de maat, ergens is het geen ramp dat dit in zijn enthousiasme wat uit de bocht vliegt. Dat past. Zoals House of Arts een staalkaart is van wat er in Almere te vinden is, is dit een staalkaart van verlangens naar grootstedelijkheid. Energie genoeg. Al is het wel droevig dat hier na zoveel jaren nog steeds het gevoel heerst van een cultureel nulpunt.