Halfbroer Koreaanse leider vermoord met zenuwgas

Internationale politiek

Kim Jong-nam, de halfbroer van Kim-Jong-un, is gedood met zenuwgas dat alleen Rusland, de VS en Noord-Korea in bezit hebben.

Kim Jong-nam Foto Shizuo Kambayashi/AP

De moord op Kim Jong-nam, de halfbroer van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, is volgens de Maleisische politie gepleegd met VX, het giftigste chemische wapen dat er bestaat.

VX is door de Verenigde Naties geclassificeerd als massavernietigingswapen. Bekend is dat Noord-Korea over een grote voorraad chemische wapens beschikt.

De moord op een Noord-Koreaan die afwisselend in Shanghai en Macau woonde en Chinese bescherming genoot, had China al in verlegenheid gebracht. Maar de bekendmaking van het moordwapen door de Maleisische politie vrijdag heeft de Chinese gêne verder vergroot. Immers, de moord is gepleegd met een massavernietigingswapen op het druk bezochte internationale vliegveld van de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur bij de incheckbalie van een Macause budgetmaatschappij. Bovendien is Maleisië een met China geallieerd land. Daarmee heeft de dood van Kim Jong-nam geopolitieke betekenis gekregen. Kim Jong-nam werd in China gezien als een potentiële, hervormingsgezinde plaatsvervanger van Kim Jong-un.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken volstond deze vrijdag met vage verklaringen over het oplossen van het Noord-Koreaanse probleem door middel van „dialoog en discussie”, een teken dat de autoriteiten zich opgelaten voelen door de opstapeling van aanwijzingen dat het bevriende Noord-Korea achter de moord zit. Speculaties op het Chinese internet dat China van plan was Kim Jong-un te vervangen door Kim Jong-nam zijn inmiddels gecensureerd. Maar volgens Chinese Noord-Korea-experts wordt in Beijing intensief nagedacht over de vraag of de relatie met Noord-Korea op de huidige vriendschappelijk wijze moet worden voortgezet. Het stopzetten van de import van Noord-Koreaanse steenkool is daar een bewijs van.

De Maleisische politiecommissaris Khalid Abu-Bakar maakte vrijdag bekend dat uit de voorlopige analyses van stoffen op het gezicht en in de ogen van Kim Jong-nam is gebleken dat het om het in de jaren vijftig van de vorige eeuw ontdekte zenuwgas VX gaat. Tien milligram van deze geurloze, kleurloze olieachtige stof is al genoeg om de ademhaling, de bloedsomloop en de spieren van een volwassen man te verlammen.

Hoe de Vietnamese en Indonesische vrouwen, die ervan verdacht worden de aanslag te hebben gepleegd, zichzelf hebben beschermd, is niet bekend. De vrouwen zijn gearresteerd. Volgens de Maleisische media zou een van hen „heel erg misselijk” zijn geweest, zeggen mensen die hiervan getuige waren in de toiletten van het vliegveld.

Niet duidelijk is hoe de VX Maleisië binnen is gesmokkeld. Het land behoort tot de ondertekenaars van het Chemische Wapenverdrag en beschikt niet over voorraden. Alleen Noord-Korea, de VS en Rusland hebben die. Behalve vier aangehouden verdachten verdenkt de Maleisische politie nog zeven Noord-Koreanen van betrokkenheid bij de zaak, mogelijk in verband met de smokkel van VX.